title

Lời ai điếu cho một tờ báo cánh tả

Hôm qua, 4 tháng 2 năm 2026, đông đảo phóng viên, nhà báo của tờ Washington Post hoang mang dữ dội, khi Chủ biên Matt Murray và Giám đốc nhân sự Wayne Connell thông báo cho nhân viên ở nhà để tham gia hội thảo trực tuyến qua Zoom trước khi có “những hành động quan trọng trên toàn công ty”.

Hôm nay, tờ Washington Post tuyên bố sa thải khoảng 1/3 tổng số nhân viên (tương đương 30% nhân lực). Trong đó, có hơn 300 nhà báo trên tổng số khoảng 800 người trong tòa soạn đã bị mất việc.

Các bộ phận bị ảnh hưởng nặng nhất được kể là:

Hai chuyên mục 'Thể thao' và 'Sách' sẽ bị đóng cửa hoàn toàn dưới hình thức hiện tại.

Các chuyên mục tin tức quốc tế bị đóng cửa một số văn phòng đại diện, tin địa phương và các mục công nghệ cũng bị cắt giảm đáng kể.

Chương trình podcast hàng ngày "Post Reports" bị dừng sản xuất.

Chủ biên điều hành Matt Murray cho biết đây là hành động "đau đớn nhưng cần thiết" để tái cấu trúc mô hình kinh doanh sau nhiều năm thua lỗ tài chính và đối mặt với sự thay đổi hành vi người dùng do ảnh hưởng của trí tuệ nhân tạo (AI).

Ngay lập tức, Hiệp hội nhà báo của tờ báo (Washington Post Guild) đã kịch liệt phản đối quyết định này, họ gọi đây là "những ngày đen tối nhất" trong lịch sử tờ báo và cho rằng việc cắt giảm nhân sự sẽ làm tổn hại đến uy tín cũng như phẩm chất báo chí.

Lý do chính, theo thông báo từ WaPo và Chủ biên Matt Murray:

WaPo đang gặp khủng hoảng tài chính nghiêm trọng kéo dài nhiều năm, dẫn đến quyết định "tái cấu trúc chiến lược" để "tái tạo tờ báo cho kỷ nguyên mới". Các lý do cụ thể được nêu:

Tờ báo đã thua lỗ nặng, ước tính $100 triệu đô trong năm 2025, họ đã phải trải qua nhiều đợt cắt giảm chi phí, và hạn chế chi tiêu trước đó.

Lưu lượng truy cập suy giảm trầm trọng từ tìm kiếm trực tuyến, giảm gần một nửa trong 3 năm qua, phần lớn do sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo, độc giả dùng AI như ChatGPT thay vì click vào bài báo.

Số lượng subscriber (trả phí) mất quá nhiều, độc giả lâu năm quay lưng không thèm tiếp tục trả tiền. Trong khoi đó, sản lượng tin tức hàng ngày giảm đáng kể trong 5 năm qua, không đáp ứng nhu cầu độc giả.

Bên cạnh đó là áp lực từ ông chủ lớn Jeff Bezos, trước đà suy thoái không gượng dậy nổi, Bezos chủ trương cắt giảm chi tiêu hòng cứu vãn mức lỗ lã trên đà tuyệt vọng này.

Nhiều nhân viên phẫn nộ với Bezos, nhưng ông không hé miệng dù chỉ một lời (làm đau đớn lòng nhau) mà để Chủ biên Murray đứng mũi chịu sào. Nhân viên đành lập quỹ GoFundMe để hỗ trợ đồng nghiệp bị sa thải (để trả tiền thuê nhà, chi phí cơ bản).

Nghiệp đoàn Washington Post Guild tuyên bố: "Nếu Bezos không còn muốn đầu tư vào sứ mệnh… thì WaPo xứng đáng có người chủ khác". 

Còn cựu Chủ biên Marty Baron gọi đây là cú "thiệt hại khổng lồ" cho báo chí.

Nghe tin dữ, các tờ báo tả phái khác rên rỉ nghe rất đau thương, áo não: New York Times mô tả đợt cắt giảm này là đòn "tàn phá nặng nề", nhưng trong lòng họ có lẽ cũng mừng, vì đối thủ số 1 của mình tan tác như tương.

Báo mạng CNN cho đây là "khúc đoạn trường" (cắt ruột đến 1/3 nhân viên kia mà), là cú "đòn nặng" cho nền báo chí cánh tả đã đạt đến "breaking point".

Còn NBC viết: "đòn tàn bạo với báo chí và một thương hiệu huyền thoại"!!. Họ lập lại lời cựu chủ biên Baron: "Một trong những ngày đen tối nhất lịch sử WaPo".

Cựu nhà báo của WaPo Ashley Parker (nay làm cho The Atlantic) viết xã luận: "Chúng ta đang chứng kiến một vụ giết hại" và cáo buộc quản lý cố "giết chết những gì làm nên đặc trưng của tờ báo".

Tờ The Guardian thì lo ngại "vòng xoáy tử vong" cắt giảm này sẽ càng dẫn đến ít subscriber hơn, phẩm chất càng giảm, và có thể không sống sót... Đồng thời chỉ trích Bezos vì các quyết định trước đó của ông đã dẫn đến tình trạng thê thảm này.

National Press Club cho rằng: "Đây là thất bại nặng nề cho ngành báo chí".

PBS NewsHour và NPR cũng thành kính phân ưu: 'Xin chia buồn cùng thiệt hại khổng lồ này';

Còn Reuters nhận định: "Thay đổi đau đớn", đồng thời liên tưởng đến tờ LA Times và các báo lớn khác cũng đang gặp khó khăn trăm bề do mạng xã hội và AI.

Nhiều bài từ các báo khác mô tả đây là một "cuộc tàn sát", "dìm phóng viên vào bể máu", một "sự tái cấu trúc chiến lược" dưới thời ông chủ lớn Jeff Bezos và ban lãnh đạo mới là một đòn giáng mạnh vào di sản của tờ báo...

Có rất nhiều nguyên nhân được đưa ra, nhưng hầu như không nhà báo nào đặt vấn đề (và cũng là tự vấn): Phải chăng do nhà báo chỉ chạy theo lối của họ mà không biết độc giả đang thực sự nghĩ gì?

Tôi thì nghĩ rằng ngoài việc mạng xã hội và AI, một phần đáng kể góp vào bản ai điếu này, là do họ quá chạy theo các nghị sự cánh tả mà mất đi sự trung dung độc lập, khiến WaPo hay NYT và các tờ tả phái khác đều như cùng một tổng biên tập. Vậy tốn tiền đọc mãi làm gì!

FB Uyen Vu