title

Cáo trong chuồng gà, Bộ Quốc phòng Mỹ từng tài trợ $2.5 tỷ đô để làm lợi cho Trung cộng

Một báo cáo có tên: "Fox in the Henhouse: How U.S. Taxpayer-Funded Research is Fueling the Chinese Communist Party’s Military Modernization" (Cáo trong chuồng gà: Cách nghiên cứu được tài trợ bởi tiền thuế Mỹ đang thúc đẩy hiện đại hóa quân sự của Đảng Cộng sản Trung Quốc) đã được Ủy ban Đặc biệt Hạ viện về Đảng Cộng sản Trung Quốc (House Select Committee on the Chinese Communist Party) phát hành tháng 5/2025 liên quan đến hơn $2.5 tỷ đô từ Bộ Quốc phòng Mỹ (DOD) tài trợ cho các dự án nghiên cứu hợp tác với các thực thể Trung Quốc (kể cả đối tác liên quan đến quân sự) trong khoảng từ tháng 6/2023 đến tháng 6/2025.

Báo cáo phát giác khoảng 1,400 bài báo nghiên cứu được tài trợ bởi DOD (hơn 700 khoản trợ cấp DOD) tổng cộng hơn $2.5 tỷ đô từ tiền thuế của dân Mỹ, trong đó hơn 50% (khoảng 800 bài) liên quan trực tiếp đến hợp tác với các thực thể quốc phòng Trung Quốc, gồm các trường đại học thuộc nhóm "Quốc Phòng Thất Tử"*, phòng thí nghiệm quốc phòng, và các tổ chức liên kết với Quân Giải phóng Nhân dân TQ.

Báo cáo nhấn mạnh rủi ro an ninh quốc gia, như công nghệ lưỡng dụng có thể hỗ trợ cho tiềm năng quân sự của Trung Quốc (siêu thanh, trí tuệ nhân tạo, lượng tử, chất bán dẫn v.v.).

Điều này giúp Bắc Kinh dễ dàng thâu tóm công nghệ Mỹ, mà không cần nhọc công hay tốn của đầu tư lớn, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Trung về công nghệ và quân sự.

* Về nhóm "Quốc Phòng Thất Tử" (Seven Sons of National Defense" - 国防七子): Đây là tên gọi phổ biến cho một nhóm 7 trường đại học công lập hàng đầu của Trung Quốc, trực thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin. Những trường này có mối liên hệ chặt chẽ với ngành công nghiệp quốc phòng và Quân đội Trung Quốc, thường được mô tả là các trường đại học chuyên về nghiên cứu và đào tạo công nghệ lưỡng dụng (dual-use: có thể dùng cho dân sự nhưng dễ chuyển sang quân sự).

Danh sách 7 trường là

• Bắc Hàng Hàng Thiên Đại học – chuyên hàng không vũ trụ.
• Bắc Kinh Lý Công Đại học - chuyên vũ khí, công nghệ.
• Cáp Nhĩ Tân Công Nghiệp Đại học – mạnh về kỹ thuật, robot, vật liệu.
• Cáp Nhĩ Tân Công Trình Đại học – chuyên hải quân, tàu ngầm.
• Nam Kinh Hàng Không Hàng Thiên Đại học – chuyên hàng không.
• Nam Kinh Lý Công Đại học – chuyên vũ khí, hoả tiễn.
• Tây Bắc Công Nghiệp Đại học – chuyên hàng không, công nghệ cao.

Bảy trường này được thành lập hoặc quản lý trực tiếp bởi Ủy ban Khoa học Công nghệ và Công nghiệp Quốc phòng từ những năm 1990-2000.

Chúng được coi là "con trai" (sons) của ngành quốc phòng, nơi cung cấp 3/4 sinh viên tốt nghiệp cho các doanh nghiệp nhà nước quốc phòng ở Trung Quốc.

Chúng tham gia sâu vào chiến lược quân-dân dung hợp, phát triển công nghệ có ứng dụng kép. Do chuyên sâu về công nghệ quốc phòng, có vai trò quan trọng trong hệ thống quân sự TQ, nên thường bị phương Tây coi là rủi ro an ninh khi hợp tác học thuật.

Như vậy, chỉ trong vòng 2 năm (từ tháng 6/2023 đến tháng 6/2025) Bộ Quốc phòng Mỹ đã chi đến $2.5 tỷ đô làm lợi cho đối thủ trực tiếp của mình, chủ yếu xuất phát từ các lỗ hổng hệ thống, chính sách lỗi thời và thiếu giám sát hiệu quả trong hệ thống tài trợ nghiên cứu liên bang Mỹ.

Điều này được phân tích chi tiết trong báo cáo "Cáo trong chuồng gà" nêu trên, báo cáo nhấn mạnh rằng đây hậu quả của sự thất bại trong việc cập nhật và thực thi chính sách an ninh nghiên cứu, dẫn đến việc tiền thuế Mỹ vô tình hỗ trợ hiện đại hóa quân sự của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Có thể kể các lý do:

Chính sách lỗi thời và coi nhẹ rủi ro: DOD dựa vào Chỉ thị Quyết định An ninh Quốc gia 189, vốn coi hầu hết nghiên cứu cơ bản là "mở" và không bị hạn chế, mà không tính đến mô hình của Trung cộng, nơi nghiên cứu bị chính trị hóa để phục vụ mục tiêu quân sự và kinh tế.

Khung an ninh nghiên cứu chưa hoàn thiện và thiếu thực thi: Hệ thống của DOD thiếu các lệnh cấm toàn diện ngoài Danh sách 1286 (chỉ bao gồm 6 chương trình tuyển dụng tài năng, nhưng Trung Quốc có hàng trăm chương trình tương tự). Không có giám sát sau khi cấp vốn cho hầu hết các khoản trợ cấp (chỉ khoảng 20% được kiểm tra), và chỉ dựa vào tự báo cáo.

Thực thi phân tán và tiêu chí mơ hồ: Các đánh giá rủi ro không nhất quán, thiếu cơ sở dữ liệu chung, và không có đào tạo chuẩn hóa cho nhân viên an ninh nghiên cứu. Báo cáo cho rằng DOD coi các hợp tác này như "trao đổi học thuật lành mạnh", mà không nhận ra chúng bị khai thác qua chiến lược "hợp nhất quân-dân" của Trung cộng.

Lợi ích nhận thức từ hợp tác và thiếu đánh giá thiệt hại: DOD giả định rằng hợp tác mang lại lợi ích cho Mỹ (như đổi mới chung), với quan điểm "chúng ta nhận được nhiều từ họ như họ nhận từ chúng ta". Tuy nhiên, báo cáo bác bỏ điều này vì thiếu bằng chứng, và nhấn mạnh rủi ro chuyển giao kiến thức cho đối thủ nhưng lại không có đánh giá thiệt hại.

Các khoản tài trợ này vô tình hỗ trợ hiện đại hóa quân sự của Trung cộng bằng cách cung cấp kiến thức, phương pháp, và dữ liệu cho các lĩnh vực công nghệ then chốt (siêu thanh, vũ khí nguyên tử, chất nổ, AI, bán dẫn, vật liệu tiên tiến, chiến tranh mạng, ISR, động cơ đẩy).

Báo cáo trích dẫn: "Điều được dự định là trao đổi khoa học mở... đã trở thành kênh chuyển giao đổi mới được tài trợ bởi tiền thuế vào tay một đối thủ chiến lược nguy hiểm".

Đúng là mở cửa chuồng gà để mời cáo vào xơi, hay nói theo ngôn ngữ Việt là "cõng rắn cắn gà nhà" !

FB Uyen Vu