title

HTV Network, một công ty ở Hà Nội, chuyên bơm tin giả lừa đảo để thu lợi, nhưng truyền thông Việt Nam không hề lên tiếng

Một cuộc điều tra của CBC/Radio-Canada hôm 9/9 vừa qua đã tiết lộ về công ty Việt Nam nhắm vào người Canada bằng tin tức AI giả để kiếm lời.

Một cuộc điều tra của nhóm điều tra hình ảnh CBC và chương trình Décrypteurs của Radio-Canada đã phát hiện một công ty Việt Nam liên kết với mạng lưới các trang Facebook và website chia sẻ những tiêu đề tin tức gây hiểu lầm, giật gân hoặc hoàn toàn sai sự thật.

Những bài đăng “hoàn toàn lừa đảo” mô tả sai sự thật về việc thành phố Mỹ bị phá hủy, kích động xung đột tôn giáo.

Trong một buổi tiệc công ty có linh vật nhảy múa và pháo bông vào đầu năm 2026, CEO của HTV Network đứng trên sân khấu cầm tấm bảng tiếng Việt ghi “Doanh Thu Đột Phá”.

CEO Ngô Anh Tân có lý do để ăn mừng đêm đó. Kể từ khi ra mắt với tư cách “công ty truyền thông quốc tế” kết nối “thế giới với báo chí uy tín” gần hai năm trước, HTV hiện có ít nhất 100 nhân viên, theo một tin tuyển dụng tại Việt Nam.

Nhưng những gì công ty tuyên bố làm hoàn toàn trái ngược với bản chất thực sự của nó, theo cuộc điều tra của đơn vị điều tra hình ảnh CBC và Décrypteurs của Radio-Canada.

Ngô và nhóm của hắn bí mật điều hành một đế chế “AI slop” (nội dung rác AI) từ Hà Nội, Việt Nam, làm ô nhiễm nguồn cung cấp tin trên mạng xã hội khắp thế giới, nhắm vào người dùng bằng nội dung giả và các câu chuyện giật gân, từ việc Elon Musk cấm Tesla ở Canada đến các bài đăng kiểu clickbait khai thác vụ xả súng ở Tumbler Ridge.

Nhóm điều tra phát giác gần 200 Facebook Page, với hơn 55 triệu người theo dõi, đã chia sẻ liên kết đến khoảng 50 website liên kết với HTV, những website này tạo doanh thu bằng cách chạy quảng cáo, thường bên cạnh nội dung chính trị và tôn giáo gây kích động hoặc gây hiểu lầm.

“Quy mô của những gì đang được thực hiện ở đây thật đáng kinh ngạc,” Fenwick McKelvey, giáo sư chuyên về truyền thông tại Đại học Concordia ở Montreal, nói. “[Nó] hoàn toàn mang tính lừa đảo.”

Do HTV Network trùng tên với một đài truyền hình nhà nước hợp pháp của Việt Nam, khiến việc truy vết hoạt động của nó trở nên phức tạp hơn.

“Mọi người đều thắng trừ người Canada”

Mô hình khá đơn giản: Công ty sản xuất hàng loạt nội dung do AI tạo ra, ví dụ như “Mỹ mất thành phố chính” trong một cuộc tấn công của Tổng thống Nga Vladimir Putin, đăng lên một trong các trang Facebook họ điều hành và kèm theo siêu liên kết.

Liên kết đó sẽ đưa người dùng đến một trong nhiều website của HTV, nơi quảng cáo về thuốc trị nấm, Ngân hàng Montreal hoặc du lịch Nova Scotia được dán đầy trên các bài viết. Quảng cáo trên các website mà CBC xem được phục vụ thông qua nền tảng bên thứ ba, không phải từ chính các công ty đó.

Phân tích của CBC/Radio-Canada cho thấy trong một số trường hợp, các trang Facebook đó cũng kiếm được tiền.

CEO Ngô, qua tin nhắn, nói với CBC/Radio-Canada rằng y không có trang Facebook hay website nào. Khi được hỏi tại sao số điện thoại của y trùng với số trên website HTV, y nói “có lẽ ai đó đã lấy thông tin của tôi.” Hồ sơ công ty và tài liệu đăng ký tên miền cũng khớp với thông tin cá nhân của Ngô.

Ngày hôm sau, website của công ty HTV bị gỡ xuống. Hồ sơ Facebook của Ngô được chuyển sang chế độ riêng tư và nhiều manh mối kỹ thuật số mà CBC/Radio-Canada dùng để kết nối công ty với các tài khoản và website đã biến mất.

Aengus Bridgman, Giám đốc Media Ecosystem Observatory (dự án chung của McGill và Đại học Toronto), cho biết Facebook đã khuyến khích loại nội dung phẩm chất thấp, dễ click chuột này.

Meta, công ty mẹ của Facebook, gần đây đã mời người dùng tham gia chương trình creator, nơi có thể kiếm tiền từ reels, ảnh và bài đăng văn bản.

“Cách để giải quyết vấn đề này là Meta phải chịu một cái giá nào đó vì tạo điều kiện cho kiểu lừa đảo này, một cái giá thực tế… [một] hình phạt tài chính,” Bridgman nói. 

“Họ nhận được tương tác trên nền tảng. Họ kiếm được tiền. Mọi người đều thắng trừ người Canada, doanh nghiệp Canada và nền dân chủ Canada.”

Meta không phản hồi yêu cầu bình luận của CBC/Radio-Canada.

Cách chúng tôi phát hiện mạng lưới này

Sử dụng kết hợp hồ sơ công ty, báo cáo tại chỗ ở Việt Nam và phần mềm như DomainTools, Darkside và OSINT Industries, nhóm CBC/Radio-Canada đã phơi bày cách mạng lưới các trang Facebook và website này, nhắm vào người đọc ở Anh, châu Âu, Mỹ và Canada, liên kết với HTV Network.

Tất cả bắt đầu từ một báo cáo tháng 6/2026 của Media Ecosystem Observatory điều tra “Nền kinh tế tin tức rác trên Facebook”, xác định hàng trăm Facebook pages và website được quản lý từ Việt Nam.

CBC/Radio-Canada xây dựng dựa trên báo cáo đó, phát giác một địa chỉ email độc nhất, chứa “kolax9843”, trên một trong các website mà MEO xác định.

Email đó là email liên lạc chính cho hàng chục website phẩm chất thấp, giống y khuôn, gồm một trang tên Autulu. Các bài viết đầy quảng cáo từ URL đó được hơn 20 trang Facebook chia sẻ, gồm “Man City Daily News” hoặc “Wonderful World News”, với tổng cộng hơn 50.000 người theo dõi.

Một trang Facebook đã xác minh tên “Danny Fernandes” (lấy tên nhạc sĩ Canada) có hơn một triệu người theo dõi và đã chia sẻ các bài đăng có cụm từ như “làm thế nào tám triệu phiếu bầu của Đảng Dân chủ vừa biến mất” hoặc “con gái riêng của Kamala đột nhiên đăng thông điệp táo bạo vào ngày nhậm chức của Trump.”

Fernandes không phản hồi CBC.

“Bạn càng đào sâu thì càng thấy chán nản,” Bridgman nói. “Với quy mô người theo dõi và số lượng tài khoản như vậy, đây rất có thể là một doanh nghiệp hoạt động tốt.”

CBC/Radio-Canada phát giác một website khác có email “kolax9843”: website công ty FG Media Corp., chứa một bức ảnh cho thấy một nhóm người đứng trước bảng hiệu.

Công ty: HTV Network

Hình ảnh do nhân viên HTV đăng trên Facebook và TikTok cho thấy một văn phòng bận rộn, và công ty thường xuyên đăng quảng cáo trên Facebook tuyển dụng vị trí content marketing với mức lương lên đến hơn gấp đôi mức lương trung bình hàng năm tại Việt Nam.

Một nhân viên HTV Network thậm chí còn đăng ảnh đang làm việc trên trang Facebook cá nhân. Trên máy tính phía sau, trình duyệt web cho thấy nhân viên đang đăng nhập với tư cách quản lý của trang Facebook tên “I Love Rugby - Kelce.” Các siêu liên kết trên trang Facebook đó đưa người dùng đến website Autulu.

Email “kolax9843” cũng xuất hiện trên website tên Longbientruck, được đăng ký dưới tên Ngô Anh Tân. Thông tin tên miền cho thấy số điện thoại khớp với website HTV Network.

Hồ sơ công ty cho thấy HTV Network Company Limited được thành lập năm 2024 với 7 tỷ đồng Việt Nam (khoảng 350.000 đô Canada) vốn khởi nghiệp. Hồ sơ công ty ghi cùng số điện thoại đó.

CEO trong hồ sơ: Ngô Anh Tân.

Sau khi CBC/Radio-Canada liên lạc, HTV Network đã thêm vào tuyên bố từ chối trách nhiệm rằng các bài viết là “hư cấu và chỉ nhằm mục đích giải trí.”

Nội dung AI phẩm chất thấp

Sự ra đời của AI đã dẫn đến một ngành công nghiệp những người tạo nội dung sản xuất nội dung rẻ tiền, phẩm chất thấp ở quy mô lớn.

Điều này, kết hợp với những thay đổi trong chính sách "kiếm tiền hóa" (monetization) của Meta năm 2025, đã dẫn đến sự bùng nổ của loại nội dung này, theo Craig Silverman, đồng sáng lập Indicator, một ấn phẩm chuyên phơi bày sự lừa dối kỹ thuật số.

“Loại rác do AI tạo ra này rõ ràng không phải là ưu tiên của công ty,” Silverman nói.

“Trong nhiều năm, Meta thực sự tập trung vào việc khai triển nhiều biện pháp kỹ thuật và giám sát của con người để loại bỏ chính xác loại nội dung này. Bây giờ Meta, thông qua hành động của chính họ, đã quyết định buông xuôi. Với tôi, điều đó thật sự đáng kinh ngạc.”

Meta không phản hồi các câu hỏi về việc liệu những trang này có vi phạm chính sách Hành vi Không xác thực Có tổ chức của họ hay không.

Ở Việt Nam, Facebook phục vụ khoảng 60 đến 70 triệu người, tạo ra $1 tỷ đô doanh thu hàng năm cho công ty vào năm 2018.

“Điều thú vị với Việt Nam [là] bạn có một dân số trẻ rất lớn, có tinh thần doanh nhân cao và được giáo dục tốt,” Victoire Rio, Giám đốc điều hành của What To Fix, một tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào thay đổi chính sách và trách nhiệm giải trình của Big Tech, nói.

“Nhiều tác nhân… đang hoạt động rất công khai mà không có bất kỳ hình thức trách nhiệm giải trình rõ ràng nào.”

Có lẽ cậu trẻ Ngô Anh Tân thấy bị 'động' nên đang nhanh chóng xoá dấu vết và tẩu tán số tiền kiếm được. Cũng có thể cậu ta đang ngồi 'làm việc' với cơ quan an ninh mạng của Việt Nam.

*Hình ảnh minh hoạ từ bài viết của CBC/Radio-Canada

FB Uyen Vu