Tuesday, September 15, 2026

Hở ra là chôm chỉa liền

Sáu công ty AI đỉnh cao của Trung Quốc bị tố cáo ăn cắp công nghệ của AI Mỹ. Đầu bảng 'phong thần' này là DeepSeek, từng nhiều lần liên tiếp bị vạch mặt tại trận, nhưng vẫn chưa chừa, 5 AI khác là: Moonshot AI (đứng sau chatbot Kimi); Alibaba Group (đứng sau dòng AI Qwen); MiniMax (nổi tiếng với ứng dụng Talkie và mô hình định hướng giải trí); StepFun (aka Giai Bộ Trí Năng); Z.AI (Zed.AI).

Theo đó, Mỹ cáo buộc DeepSeek lén lút thi triển các chiến dịch đại quy mô để trích xuất năng lực từ các mô hình AI tiên tiến của Mỹ thông qua kỹ thuật "chưng cất" (sử dụng dữ liệu đầu ra của mô hình lớn để huấn luyện mô hình nhỏ hơn nhằm tiết kiệm chi phí).

Ngay sau khi DeepSeek tưng bừng ra mắt mô hình R1, OpenAI và Microsoft tuyên bố phát giác các tài khoản nghi vấn liên quan đến nhân viên DeepSeek sử dụng các cổng định tuyến của bên thứ ba để chui rào cản, liên tục gửi truy vấn nhằm "lấy" dữ liệu của ChatGPT rồi mang về làm của riêng để huấn luyện. OpenAI sau đó gửi bản ghi nhớ chính thức lên Quốc hội Mỹ tố cáo hành vi này.

Còn Anthropic trưng bằng chứng công khai cho thấy DeepSeek cùng một số công ty Trung Quốc đã lập ra hơn 24.000 tài khoản giả mạo và thực hiện hơn 16 triệu lượt tương tác ngầm để sao chép năng lực viết code và suy luận phức tạp của mô hình Claude. Thậm chí họ còn tố cáo DeepSeek lén lút lấy những yêu cầu của người dùng Trung Quốc, chuyển sang máy chủ của Claude rồi lấy kết quả trả về, làm cứ như đó là do AI của mình tự làm.

Chính phủ Hoa Kỳ tất nhiên không làm ngơ, khi các cơ quan tình báo và thực thi pháp luật hàng đầu (gồm FBI, NSA và CISA) đồng loạt ban hành chỉ thị và cảnh báo ngoại giao toàn cầu.

Mỹ cáo buộc 6 công ty công nghệ Trung Quốc, đứng đầu là DeepSeek, đã tiến hành các chiến dịch ăn cắp bí mật thương mại AI của Mỹ ở "quy mô công nghiệp" dưới sự nhận biết (và chỉ đạo?) của chính phủ Trung Quốc.

Dĩ nhiên Trung Quốc phát bài ca quen thuộc "mạnh mẽ bác bỏ các cáo buộc này. Họ cho rằng các công ty Mỹ đang "vũ khí hóa" các rào cản an toàn và sở hữu trí tuệ để bảo hộ độc quyền, nhằm kìm hãm sự trỗi dậy công nghệ hợp pháp của Trung Quốc", bất chấp bằng chứng sờ sờ ra đó.

Mới mấy ngày trước, những bản báo cáo chi tiết vừa được công ty AI Mỹ Anthropic công bố vào (ngày 10/9/2026) đã vạch trần hai thủ đoạn tinh vi và táo bạo mới nhất của DeepSeek là đánh cắp chuỗi suy luận ẩn bằng AI: Các mô hình AI tiên tiến của Mỹ như Claude (Anthropic) hay GPT (OpenAI) có một quy trình "suy luận ngầm" trước khi đưa ra câu trả lời cho người dùng. Quy trình này thường được các công ty Mỹ giấu kín vì đó là bí mật công nghệ lõi. DeepSeek bị phát giác đã phát triển các thuật toán tinh vi nhằm "đánh lừa" và ép các mô hình của Mỹ phải tiết lộ toàn bộ dấu vết suy luận ẩn này (các thuật toán lừa đảo này thì họ không ăn cắp của ai mà tự nghĩ ).

Bằng chứng của Mỹ cho thấy họ đã ngang nhiên thu thập hàng tỷ mã dữ liệu (tokens) phẩm chất cao này về để làm lõi huấn luyện cho các mô hình của mình một cách hoàn toàn miễn phí, giúp họ tiết kiệm hàng tỷ đô chi phí nghiên cứu.

Cáo buộc nghiêm trọng nhất vừa bị phát giác, do Anthropic đưa ra bằng chứng cho thấy DeepSeek và Moonshot AI đã thiết lập các mạng lưới trung gian ngầm, như đã viết ở trên, là hệ thống của DeepSeek đã bí mật chuyển tiếp hàng triệu câu hỏi này sang máy chủ của Claude AI, thông qua hàng vạn tài khoản giả mạo; khi nhận kết quả từ Claude trả về, DeepSeek hiển thị lại cho người dùng Trung Quốc và xóa chữ ký hệ thống để mạo nhận đó là do công nghệ của họ tự làm ra.

Hành vi này nguy hiểm ở chỗ nó "vô tình" đẩy rất nhiều dữ liệu nhạy cảm của người dùng (kể cả mật khẩu, vị trí, dữ liệu doanh nghiệp) sang máy chủ của phía công ty Mỹ mà người dùng không hề hay biết. Sỡ dĩ chữ "vô tình" đặt trong ngoặc kép, là có thể họ không vô tình, nhưng bất chấp dữ liệu của người dùng bị mất, miễn sao chứng tỏ AI của họ rất "siêu việt".

Không thể để trí tuệ và công sức kỹ thuật đỉnh cao của mình cứ bị ăn cắp hoài, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố chính quyền Mỹ đang cân nhắc đưa cả 6 công ty công nghệ này vào Danh sách Thực thể bị cấm vận.

Điều này đồng nghĩa với việc họ có thể bị cắt hoàn toàn quyền tiếp cận với bất kỳ dịch vụ clouds hoặc công nghệ bán dẫn nào có yếu tố Mỹ.

Cắt ngay, cắt ngay ông Bessent ơi!

FB Uyen Vu


No comments:

Blog Archive