title

Những niềm vui nhỏ bé

"Enjoy the little things, for one day you may look back and realize they were the big things." — Robert Brault.

Ở Khoa Hồi sức, Bệnh viện huyện TL, người ta gọi cậu là "Bác sĩ Minh nhỏ".

Minh 27 tuổi, vừa xong 18 tháng thực hành ở Cần Thơ rồi xung phong về huyện. Bạn bè cùng khóa người ở lại thành phố, người đi chuyên khoa thẩm mỹ, người học lên chuyên khoa tim mạch can thiệp. Minh thì về đây, nơi mùa nước nổi nước ngập nửa sân bệnh viện, nơi khoa hồi sức chỉ có sáu cái giường, hai cái máy thở cũ kêu rè rè suốt ngày đêm và hai cái máy monitor lúc nào cũng chập chờn sợi dây đo SpO2.

Ngày của Minh bắt đầu lúc 5 giờ 30. Trời miền Tây tháng tám còn mờ hơi sương. Cậu chạy xe máy qua con lộ đất đỏ, ghé mua ổ bánh mì thịt của cô Tư đầu chợ, rồi tạt vô khoa. Ca trực đêm của chị điều dưỡng Lan vừa xong, sổ trực ghi nguệch ngoạc: "Bệnh nhân giường số 2 - bác Ba Đờn - sốt lại 38.5 lúc 3 giờ sáng."

Bác Ba Đờn 68 tuổi, ở xã Trường Xuân, vô viện vì viêm phổi nặng trên nền COPD. Hôm qua bác còn phải thở oxy dòng cao, nói không ra hơi. Minh rửa tay, khoác chiếc áo blouse đã ngả màu, lại giường bác. Cậu kéo ống nghe, áp lên lưng bác.

"Hít vô đi bác Ba... thở ra... giỏi rồi."

Tiếng rale nổ đã bớt. Chỉ số trên monitor: SpO2 94%. Minh nhìn tờ kết quả xét nghiệm mới chạy lúc sáng sớm kẹp trên đầu giường - bạch cầu từ 18.000 hôm qua nay còn 10.000. Một niềm vui nhỏ đầu tiên trong ngày, giản dị như vậy thôi. Thấy con số tốt hơn ngày hôm qua. Cậu ghi vào bệnh án, rồi vỗ nhẹ vai bác:

"Hôm nay mình tập ngồi dậy nghen bác. Mai mốt khỏe về ăn cá lóc nướng trui..."

Bác Ba gật đầu, mắt ươn ướt. Mấy người già miền Tây ít nói lời hoa mỹ, chỉ gật vậy là đủ.

Buổi sáng là lúc khoa đông nhất. Người nhà đứng chật ngoài hành lang, người bưng thau cháo, người cầm bọc cam. Ở bệnh viện huyện, phòng hồi sức cấp cứu không có cửa kính ngăn như thành phố. Người nhà nhìn thấy hết bác sĩ làm gì. Minh quen rồi. Cậu đi từng giường, dặn dò từng người.

Đến trưa, một ca suy hô hấp do đuối nước ở mương được đưa vô. Thằng bé 5 tuổi, té mương. Minh và chị Lan lao vào cấp cứu. Hút đàm, bóp bóng, cho thở máy. Mồ hôi chảy ròng ròng sau lưng áo blouse. Mười lăm phút căng như dây đàn, rồi tiếng máy thở nhịp đều trở lại. Thằng bé ho sặc một cái, rồi mở mắt.

Mẹ nó, một người phụ nữ đen nhẻm, chân còn lấm bùn, đứng ngoài cửa sổ cứ chắp tay lại vái vái. Khi Minh bước ra, chị chỉ líu ríu đi theo vừa khóc vừa nói mãi một câu: "Cảm ơn bác sĩ... cảm ơn bác sĩ..." Câu nói mộc mạc vậy thôi. Không có phong bì, không có hoa. Minh nghe hoài mà lần nào cũng thấy sống mũi mình cay cay vì cảm động. Đó là niềm vui thứ hai trong ngày của bác sĩ Minh. Ở thành phố, người ta sợ kiện, sợ quay clip. Ở đây, một lời cảm ơn là đủ vui để quên hết ca trực dài 24 tiếng.

Đầu giờ chiều, khoa ít việc hơn một chút. Đó là khoảng lặng hiếm hoi. Mấy anh em trong khoa - Minh, chị Lan, cậu điều dưỡng tên Hậu mới ra trường - ngồi bệt xuống nền gạch mát rượi, ăn vội bữa cơm hộp. Cơm căn tin bệnh viện, có miếng trứng chiên với miếng thịt kho hột vịt mặn mặn. Vậy mà ngon lạ lùng, vì được ăn chung và được ăn lúc bụng đang đói cồn cào. Họ kể chuyện ruộng lúa nhà ai trúng mùa, chuyện dừa rớt giá, chuyện con nước năm nay lên cao.

"Ê Minh, về đây có buồn không? Bạn bè nó đi hết rồi," Hậu hỏi.

Minh cười. "Buồn gì. Ở đây người ta cần mình thiệt. Mình làm mình giỏi lên từng ngày luôn á. Ở trên kia, một ca viêm phổi như bác Ba là tuyến dưới chuyển lên. Ở đây, mình là tuyến dưới rồi, mình phải ráng tự lo bà con đỡ khổ."

Ăn xong, Minh lại đi một vòng nữa. Bác Ba Đờn đã ngồi được dậy, tự cầm muỗng húp cháo. Thấy Minh, bác khoe: "Bác sĩ coi nè, tui hết nặng ngực rồi."

Thấy bệnh nhân hết đau, hết khó thở và được xuất viện, với bác sĩ hồi sức, đó là phần thưởng lớn nhất. Không phải là cứu được một ca ngoạn mục đăng lên báo, mà là nhìn thấy người ta từ lúc nằm liệt, thở không nổi, đến lúc tự ngồi dậy, tự múc cháo ăn. Sự hồi phục nó chậm rãi, nó mộc mạc, như cây lúa ngoài đồng sau lũ tự đứng thẳng lại.

Cuối giờ chiều, người nhà bác Ba Đờn vào. Vợ bác, một bà cụ nhỏ thó, tay xách cái giỏ đệm. Bà đứng rụt rè ở cửa khoa.

"Bác sĩ Minh ơi, mai ổng được ra viện rồi, tui không có gì... vườn nhà có mấy trái mít vừa chín cây, tui hái cho bác sĩ..."

Trong giỏ là hai trái mít tố nữ vàng ươm, bọc trong lá chuối, và một bó rau lang xanh mướt mới hái còn dính đất.

Minh lúng túng. Ở miền Tây, từ chối món quà quê này sẽ là phụ lòng người ta, những người nông dân chân chất. Nó không phải là hối lộ. Nó là ơn nghĩa.

"Dạ con cảm ơn... Rau này tối con luộc chấm mắm kho quẹt là hết sảy luôn."

Bà cụ cười móm mém, dúi cái giỏ vào tay cậu rồi mới yên tâm đi về. Món quà đơn sơ vậy thôi, mà Minh cầm thấy nặng trĩu. Cậu nhớ má cậu ở quê cũng hay gửi lên cho cậu mớ rau, trái cây như vậy.

Tối đó, Minh trực tiếp. Bệnh viện huyện ban đêm yên ắng, chỉ có tiếng ếch nhái kêu ngoài đồng và tiếng máy monitor tít đều. Cậu ngồi ở bàn trực, ánh đèn vàng, viết nốt bệnh án, thỉnh thoảng lại ngó vào sáu cái giường thân quen.

Chị Lan pha cho cậu ly cà phê đen: "Uống đi cho tỉnh, bác sĩ Minh nhỏ."

Minh nhấp một ngụm cà phê đắng. Cậu mở điện thoại, thấy tin nhắn trong nhóm lớp đại học: đứa khoe vừa mua được xe, đứa khoe đi hội thảo ở nước ngoài. Minh thả tim, rồi tắt máy.Thật lạ, cậu không thấy mình thiệt thòi. Niềm vui của cậu bây giờ được đo bằng những thứ rất nhỏ, nhỏ đến mức nếu kể ở thành phố người ta sẽ cười. Một chỉ số xét nghiệm đẹp hơn hôm qua. Một bữa cơm vội ngon miệng cùng đồng nghiệp. Một câu cảm ơn líu ríu. Một nụ cười của người vừa thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Vài trái mít nhỏ và một bó rau lang còn dính bùn đất.

Những niềm vui nhỏ đó, gom lại mỗi ngày, đủ để cậu quên đi cái mệt của đôi chân đứng 12 tiếng, quên đi cái áo blouse ướt đẫm mồ hôi, quên đi những đêm mất ngủ.

Và đủ để sáng mai, 5 giờ 30, cậu lại nổ máy xe, chạy qua con lộ đất đỏ, đi vào khoa hồi sức sáu giường bệnh, nơi người ta vẫn đang cần cậu.

Thy Anh