50 NĂM SÀI GÒN ĐỔI TÊN
"Nếu nói theo Plato rằng “Thời gian là ảnh tượng di động của Vĩnh hằng” thì tôi xin nói thêm “Không gian là quán trọ của ký ức”.
...
ĐỊA LÝ LÀ ĐỊNH MỆNH
...
"[Ở Sài Gòn] trong khi dân Hải Phòng dù năng động, hay dân gốc Hà Nội văn hay chữ tốt, cũng bị dân gốc Quảng Nam gạt ra lề. Hỏi một nhà báo về lãnh đạo truyền thông ở Sài Gòn thì hầu hết là dân gốc Quảng Nam. Ngay cả dân gốc Thanh Nghệ Tĩnh cũng chỉ vươn lên ở lãnh vực khoa bảng, chính trị lãnh đạo, hay đại gia tư bản thân hữu, nhưng nhìn chung, về bình diện dân sự quần chúng, người Quảng Nam vẫn làm chủ tình hình.
...
"Lạ lùng nhất là dân di cư gốc Huế ở Sài Gòn lại là khối dân bất động, liệt cơ, rất ít có nổi lên ở bất cứ lãnh vực nào - ngoại trừ trong các giáo hội Phật hay Công giáo. Có lẽ sự suy tàn của kinh đô và triều đại nhà Nguyễn ở Huế đã kéo theo sự tê liệt ý chí thế gian của con cháu xứ thần kinh Phú Xuân.
...
"Nhìn chung, ta có thể nhận thấy một điều hiển nhiên: Người Hà Nội, hay Huế, có thể trở thành người Sài Gòn, từ giọng nói, đến tính cách - nhưng ngược lại thì không. Dân Sài Gòn có ra Hà Nội sinh sống từ nhỏ vẫn không trở thành người miền Bắc. Hình như Sài Gòn là trạm cuối – the final destination - cho đoàn xe lửa một chiều của dân tộc. Điều đó cho ta thấy rằng văn minh Sài Gòn từng đứng ở điểm cao nhất trong chiều dài tiến hóa của tâm hồn Việt Nam."
...
"Nếu các đại gia ở Sài Gòn muốn tìm thuê một gia nhân ở đợ, họ chỉ tìm các cô gái, các bà gốc miền Tây. Họ ít tin người miền Bắc hay miền Trung làm việc đó. Người miền Tây, mang giòng máu vọng tộc nhà Minh, với bản tánh hiền hòa, nặng chữ tín, không gian xảo, từ lâu vốn là một nguồn đạo đức khá vững chắc xây dựng văn hóa Sài Gòn. Họ không có khiếu văn chương, học thuật, hay mang tham vọng quyền lực, nhưng họ giỏi về buôn bán, kinh doanh, trọng chữ tín. Họ là xương sống văn hóa bình dân Sài Gòn, Gia Định, Chợ Lớn. Nếu bạn có lần đứng chờ taxi dưới mái hiên phố Sài Gòn trong cơn mưa xối xả thì người Hoa trong nhà sẽ đem cho bạn chiếc ghế để bạn ngồi."
KHI ĐỒNG HỒ CHỢ BẾN THÀNH DI CƯ QUA BOLSA
...
"Có thể rằng ân huệ lớn cho con cháu người Sài Gòn ở California, hay bất cứ địa phương hải ngoại nào, là khả năng quên đi quá khứ, lịch sử cố quốc, câu chuyện gia đình. Họ chỉ có tương lai - còn ký ức Sài Gòn thì chỉ là một giấc mơ muôn đời thoáng qua như sự di động của chiếc kim đồng hồ trên nóc chợ Bến Thành kia.
...
"Như Plato từ hơn hai ngàn năm trước đã có lần suy diễn rằng khi Thượng Đế đã hoàn tất sáng thế, Ngài chỉ vào chiếc bóng bên tường rêu, gọi là ảnh tượng chuyển hóa từ ký ức muôn thửa, mà ta cho là Thời gian.
...
"Đó chính là chiếc đồng hồ lớn mới được dựng lên mấy tháng trước trên nóc chợ người Việt gốc Hoa ở góc đường Brookhurst và Bolsa, thị xã Westminster (photo). Nó đã vượt biên từ chợ Bến Thành sang xứ mới - và mãi là biểu tượng hiếm muộn cho một Sài Gòn nay đã không còn." ...
NHL
California Tháng Sáu, 2026.
No comments:
Post a Comment