title

Mamdani đòi bắt Thủ tướng Netanyahu. Ngựa non háu đá hay chiêu trò chính trị?

Trong bài phỏng vấn trên podcast The Interview của tờ The New York Times hôm 18/7, tay Thị trưởng XHCN Mamdani tuyên bố y đang thảo luận pháp lý về việc thực thi lệnh bắt của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đối với Thủ tướng Israel Netanyahu khi ông này đến New York dự họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tháng 9 tới.

Phát biểu này đã vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ giới quan sát chính trị, các chuyên gia pháp lý và cả các chính trị gia đối thủ. Nhiều người cho rằng đây là một "chiêu trò biểu diễn chính trị" hoàn toàn phi thực tế vì những lý do sau:

1. Hoa Kỳ không công nhận thẩm quyền của ICC

Mỹ không ký kết Quy chế Rome và không phải là thành viên của ICC. Do đó, các lệnh bắt giữ do ICC ban hành (như lệnh bắt ông Netanyahu vào tháng 11/2024) không có bất kỳ hiệu lực pháp lý hay tính ràng buộc bắt buộc nào trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Chính quyền Tổng thống Trump hiện tại thậm chí đang thúc đẩy một chiến dịch nhằm "phi pháp hóa" và đối đầu trực diện với tòa án này.

2. Quyền miễn trừ ngoại giao của Nguyên thủ quốc gia

Với tư cách là Thủ tướng đương nhiệm của một quốc gia có chủ quyền, ông Benjamin Netanyahu được hưởng Quyền miễn trừ ngoại giao tuyệt đối theo luật pháp quốc tế.

Khi ông Netanyahu đến New York để tham dự hội nghị của Liên Hợp Quốc, ông được bảo vệ bởi các hiệp định quốc tế đặc biệt. Sở Cảnh sát New York (NYPD) hay chính quyền thành phố không có quyền can thiệp hoặc xâm phạm vào quyền miễn trừ này.

3. Sự can thiệp tối cao từ Chính phủ Liên bang

Ngay ngày hôm nay (20/7/2026), ông Trump đã đăng tải tuyên bố đanh thép trên mạng xã hội Truth Social khẳng định: "Thủ tướng Benjamin Netanyahu sẽ không bị bắt giữ dưới bất kỳ hình thức nào khi ở Hoa Kỳ"; ""Những kẻ duy nhất đáng bị bắt giữ chính là những người đã đẩy Iran vào vòng xoáy chết chóc và huỷ diệt chưa từng có tiền lệ này."

Hiến pháp Mỹ quy định chính sách đối ngoại và ngoại giao thuộc quyền hạn độc quyền của Chính phủ Liên bang, chứ không thuộc về thị trưởng của một thành phố. Nếu Thị trưởng Mamdani cố tình ra lệnh cho lực lượng cảnh sát địa phương (NYPD) thực hiện việc bắt giữ, các đặc vụ liên bang sẽ lập tức can thiệp để ngăn chặn hành vi trái luật pháp này.

Như thế, là thị trưởng thành phố lớn, Mamdani phải hiểu rõ hiến pháp Mỹ trao quyền ngoại giao tối cao cho chính phủ liên bang, chứ một thị trưởng không có quyền bắt giữ nguyên thủ quốc gia nước khác.

Giới phân tích nhận định tuyên bố này thực chất là để lấy lòng cử tri cánh tả có xu hướng XHCN tại New York, vốn là nhóm đang phản đối mạnh mẽ các chính sách quân sự của Israel.

Văn phòng Thủ tướng Israel ngày hôm qua lập tức đáp trả rất quyết liệt, cáo buộc Mamdani đang cố tình công kích nhà lãnh đạo quốc gia Do Thái để đánh lạc hướng dư luận khỏi những sai lầm và thất bại trong chính sách quản lý nội đô của chính y tại New York.

Phía Israel tuyên bố: "ICC chỉ là một tòa án 'kangaroo court' không hề có chút quyền hạn pháp lý nào đối với người Mỹ hay người Israel". Lệnh bắt giữ chống lại ông Netanyahu bị gọi là sản phẩm "vớ vẩn" do cựu công tố viên Karim Khan đưa ra nhằm chạy tội trước các bê bối cá nhân.

Trong bài phỏng vấn với đài WABC, Thủ tướng Netanyahu còn chỉ trích trực diện Mamdani là kẻ đang đứng về phía các tác nhân khủng bố và bênh vực cho Hamas. Ông Netanyahu thậm chí nhận định gay gắt: "Tôi nghĩ ông ta ghét nước Mỹ".

Đồng thời, các đồng minh của ông Netanyahu tại Mỹ (như Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz) và các nghị sĩ lưỡng đảng cũng lên tiếng cảnh báo Mamdani rằng nếu y cố tình ra lệnh cho cảnh sát địa phương bắt giữ một nguyên thủ quốc gia, chính Mamdani mới là người vi phạm luật pháp liên bang và có nguy cơ bị truy tố ngược.

FB Le Hoang