title

Werner Forssmann, Nobel Y khoa 1956

Năm 1929, y học thế giới vẫn coi trái tim là một "vùng cấm". Giới bác sĩ thời bấy giờ tin rằng bất kỳ một vật thể lạ nào chạm vào tim cũng sẽ kích hoạt cơ chế sốc phản vệ và gây tử vong ngay lập tức. Khi đó, chẩn đoán bệnh tim chủ yếu dựa vào chiếc ống nghe, còn việc điều trị giống như trò may rủi.

Nhưng Werner Forssmann, một bác sĩ nội trú 25 tuổi người Đức, lại có một ý tưởng không tưởng: Tại sao không luồn một ống thông mềm từ mạch máu ở tay thẳng vào tim để truyền thuốc trực tiếp hoặc đo áp suất? Khi ông đem ý tưởng này trình bày với vị trưởng khoa, câu trả lời nhận được là một cái lắc đầu dứt khoát kèm lời đe dọa cấm hành nghề.

Bị dồn vào đường cùng, Forssmann quyết định tự mình thực hiện. Nhưng có một trở ngại lớn: Toàn bộ dụng cụ phẫu thuật vô trùng đều do nữ y tá trưởng Gerda Ditzen quản lý. Không có sự đồng ý của cô, ông không thể chạm vào một sợi chỉ, nói gì đến ống thông.

Thế là, mỹ nam kế bắt đầu. Ý thức được vẻ ngoài điển trai của mình, chàng bác sĩ trẻ liên tục tán tỉnh, dùng những lời mật ngọt để làm lung lạc trái tim cô y tá. Khi Gerda hoàn toàn đổ gục và biết được ý định của Forssmann, vì quá lo lắng cho tính mạng của người yêu, cô đã đưa ra một quyết định liều lĩnh: "Hãy làm thí nghiệm đó trên người em, em không muốn anh gặp nguy hiểm."

Đó chính là lúc cú lừa thế kỷ diễn ra. Forssmann giả vờ đồng ý. Ông bảo Gerda nằm lên bàn phẫu thuật, trói chặt tay chân cô lại với lý do "để tránh cử động nguy hiểm khi luồn ống". Nhưng ngay khi cô y tá không thể nhúc nhích, Forssmann liền quay lưng lại, tự tiêm thuốc tê vào cánh tay trái của chính mình.

Trước sự ngỡ ngàng và bất lực của Gerda, Forssmann tự rạch tay, tìm đến tĩnh mạch và bắt đầu đẩy một chiếc ống thông tiểu bằng cao su dài tới 60 cm ngược dòng máu đi lên phía vai. Khi chiếc ống đã đi được một nửa quãng đường, ông mới cởi trói cho Gerda và bảo cô gọi phòng X-quang.

Dù giận tím người vì bị lừa, nhưng trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc của người tình, Gerda không còn cách nào khác ngoài việc dìu Forssmann – lúc này đang có một chiếc ống thọc sâu trong người – đi bộ xuống phòng X-quang ở tầng dưới. Dưới màn hình soi huỳnh quang, Forssmann lạnh lùng đẩy nốt nửa chiếc ống còn lại vào thẳng tâm nhĩ phải của tim mình và yêu cầu kỹ thuật viên bấm máy chụp lại làm bằng chứng. Tấm hình X-quang lịch sử đó cho thấy rõ ràng: Chiếc ống nằm gọn trong tim, còn Forssmann thì hoàn toàn tỉnh táo, nhịp tim vẫn đập bình thường.

Thay vì được tung hô, Forssmann phải đối mặt với một bi kịch kéo dài. Ông bị sa thải ngay sau đó vì vi phạm kỷ luật nghiêm trọng. Giới y học Đức coi ông như một kẻ tâm thần lập dị. Suốt nhiều năm sau, ông bị tẩy chay đến mức phải bỏ hẳn ngành tim mạch để chuyển sang làm bác sĩ phụ khoa và u học tại một ngôi làng nhỏ, rồi sau đó là chuỗi ngày làm tiều phu và rơi vào trại tập trung tù binh thời Thế chiến II.

Nhưng vàng thật thì không sợ lửa. Hơn 20 năm sau, hai nhà khoa học người Mỹ đã đọc được bài báo cũ của ông, ứng dụng phương pháp này để cứu sống hàng triệu bệnh nhân và mở ra kỷ nguyên mới cho ngành thông tim, can thiệp mạch vành. Năm 1956, Werner Forssmann được triệu tập từ một phòng khám vùng quê nghèo để đến Stockholm nhận giải Nobel Y học danh giá. Khi phóng viên đến phỏng vấn, ông chỉ cười lớn và nói: "Tôi cảm thấy mình giống như một mục sư làng bỗng một ngày thức dậy thấy mình được phong làm Giám mục vậy."

Từ một "kẻ điên" bị người đời ruồng rẫy cho đến chủ nhân giải thưởng Nobel, Werner Forssmann đã chứng minh rằng: Đôi khi để thay đổi thế giới, người ta không chỉ cần một cái đầu lạnh, một trái tim nóng, mà còn cần cả một chút "liều mạng" vô tiền khoáng hậu.

Và cả đẹp trai nữa.