Phán quyết về vụ kiện Trump v. CASA, Inc
Hôm nay 27/6/2025, Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đã đưa ra một phán quyết với tỷ lệ biểu quyết 6-3 gây chấn động và sẽ còn được nghiên cứu trong nhiều thế hệ.
Đó là phán quyết về vụ kiện Trump v. CASA, Inc. (Số 24A884-86) liên quan đến các lệnh cấm toàn quốc (nationwide injunctions) do các tòa án quận ban hành, nhằm đình chỉ một sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump về quyền công dân theo nơi sinh (birthright citizenship).
Sắc lệnh này, được đưa ra trong nhiệm kỳ thứ hai của TT Trump, nhằm loại trừ con cái của cha mẹ nhập cư bất hợp pháp khỏi việc có thể tính vào con số phân bổ đại diện quốc hội, dựa trên cuộc điều tra dân số 2020.
CASA, Inc., cùng các tổ chức như Human Rights First, đã kiện để bảo vệ quyền này, dựa trên Tu chính án 14 của Hiến pháp Mỹ.
Tối cao Pháp viện đã chấp thuận phần lớn yêu cầu của chính phủ TT Trump để tạm đình chỉ các lệnh cấm toàn quốc từ các tòa án quận. Quan điểm chính, do Thẩm phán Amy Coney Barrett soạn thảo, cho rằng các lệnh cấm này "có khả năng vượt quá thẩm quyền mà Quốc hội đã trao cho các tòa án liên bang."
Phán quyết này đánh dấu một bước quan trọng trong việc giới hạn khả năng của các tòa án cấp dưới ban hành lệnh cấm toàn quốc, vốn được sử dụng để chặn các chính sách của chính quyền liên bang. Điều này củng cố quyền của nhánh hành pháp (Tổng thống) trong việc thực thi sắc lệnh, miễn là không vi phạm rõ ràng Hiến pháp.
Việc tạm đình chỉ các lệnh cấm cho phép chính quyền TT Trump tiếp tục thực thi phần lớn sắc lệnh về 'quyền công dân theo nơi sinh', ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm nghìn trẻ em sinh ra tại Mỹ từ cha mẹ nhập cư bất hợp pháp.
Đây là một án lệ quan trọng, có thể ảnh hưởng đến các vụ kiện tương lai về quyền hạn của Tổng thống và giới hạn của các lệnh cấm toàn quốc, đặc biệt trong các vấn đề gây tranh cãi như nhập cư, phá thai, hoặc quyền sở hữu súng.
Ý kiến của bà Thẩm phán Amy Coney Barrett, dựa trên Đạo luật Tư pháp năm 1789 và các hoạt động của tòa án công lý Anh, khẳng định điều mà những người soạn thảo Hiến pháp đã hiểu từ lâu: Thẩm phán không phải là hoàng đế.
Thẩm phán Barrett giải thích rằng thẩm quyền công bằng được Quốc hội cấp trong Đạo luật Tư pháp năm 1789 không cho phép các biện pháp khắc phục toàn diện như vậy. Không có thông lệ nào "giống như lệnh cấm quốc gia" tồn tại trong các tòa án công bằng năm 1789. Do đó, ngành tư pháp liên bang không thể tuyên bố quyền lực như vậy vào ngày nay.
Có lẽ quan trọng nhất, quyết định này cân bằng lại cán cân giữa các nhánh hành pháp và tư pháp. Nhánh hành pháp, đặc biệt là dưới thời Tổng thống Trump, thường phải đối mặt với điều mà cựu Tổng chưởng lý Bill Barr gọi là "phản kháng bằng kiện tụng".
Không còn một thẩm phán quận nào có thể ban hành lệnh bãi bỏ trên thực tế các chỉ thị của tổng thống nữa.
Đây là một chiến thắng to lớn cho chính quyền TT Trump. Không chỉ vì nó giải tỏa lệnh hành pháp 14160, mà còn vì nó khôi phục lại động lực cho một chính quyền đang bị bao vây bởi chiến tranh pháp lý rất chồng chéo và phức tạp.
FV Uyen Vu
All reactions:376
No comments:
Post a Comment