title

GKN Aerospace, công ty khổng lồ ít được biết, đang đối diện với vụ rò rỉ hoá chất tại Garden Grove

Khi 40 ngàn cư dân Orange County cấp tốc di tản khỏi khu vực vì tình trạng khẩn cấp rò rỉ hóa chất có khả năng gây thảm họa tại nhà máy GKN Aerospace ở Garden Grove, nhiều người đặt ra cùng một câu hỏi: Công ty này đang hoạt động giữa khu dân cư đông đúc là gì?

Cho đến tuần này, hầu hết cư dân vùng Nam California có lẽ chưa từng nghe đến GKN Aerospace, dù đây là một trong những nhà cung cấp vật liệi hàng không vũ trụ lớn nhất thế giới, với hoạt động liên quan đến phi cơ dân dụng, hệ thống quân sự và sản xuất quốc phòng.

Tôi cũng từng rất thắc mắc khi thấy tại khu vực gần nhà có đường rầy xe lửa bắt ngang, nhưng rất hoạ hoằn mới thấy đầu máy xe lửa kéo theo vài toa kín mít, không biết chở thứ gì. Hôm nay xem bản đồ mới biết những đường rầy này dẫn vào khu vực nhà máy GKN Aerospace này.

Theo một số bài báo mới đăng cho biết, GKN Aerospace là công ty sản xuất có trụ sở tại Vương quốc Anh, chuyên sản xuất linh kiện động cơ máy bay phản lực, bộ phận hạ cánh và các bộ phận khác cho máy bay quân sự và dân dụng.

Công ty có tổng cộng khoảng 16 ngàn nhân viên trên toàn cầu, có ít nhất 540 người làm việc tại nhà máy Garden Grove, California, nơi xảy ra vụ rò rỉ hoá chất, theo thông cáo báo chí năm 2024. Sản phẩm của công ty được sử dụng trên phi cơ của Airbus, Boeing, Bombardier cũng như trong ngành công nghiệp vũ trụ.

Nhà máy Garden Grove là một trong 32 cơ sở sản xuất của công ty trên toàn thế giới. Đây là một phần của ngành hàng không vũ trụ và quốc phòng mạnh mẽ của California, đóng góp trực tiếp $35 tỷ đô cho nền kinh tế tiểu bang mỗi năm.

Nhiều doanh nghiệp trong ngành này tập trung tại Nam California, gồm Northrop Grumman, Lockheed Martin, Boeing và RTX. “Đây phần lớn là di sản từ Chiến tranh Thế giới thứ II và Kỷ nguyên phi cơ Phản lực những năm 1950–1960,” ông Richard Aboulafia, Giám đốc điều hành của AeroDynamic Advisory (một công ty tư vấn hàng không vũ trụ) cho biết.

“Thậm chí nó còn xuất hiện như một chi tiết phụ trong bộ phim ‘Hail Caesar’ của anh em nhà Coen. ”

Nhà máy Garden Grove đang trong giai đoạn mở rộng để xây dựng dây chuyền sản xuất mới, dự kiến hoàn thành vào tháng 1/2027.

Theo tài liệu quy hoạch thành phố, cơ sở này hoạt động từ năm 2004 và nằm trên khu đất khoảng 15.5 acres (khoảng 6.27 ha).

Tại cơ sở này, công ty thiết kế và kiểm tra cửa sổ phi cơ và mui che (canopy) cho chiến đấu cơ, kể cả một số linh kiện được sử dụng trên phi cơ thương mại như Boeing 787 Dreamliner, theo website của công ty.

Năm 2018, công ty được bán cho Melrose Industries, một quỹ đầu tư chuyên mua lại các doanh nghiệp đang gặp khó khăn để tái cấu trúc. GKN Aerospace có nguồn gốc từ thời Cách mạng Công nghiệp.

Hồ sơ cho thấy nhà máy Garden Grove đã trải qua 4 lần thanh tra của Cục Quản lý An toàn và Sức khỏe Nghề nghiệp (OSHA) kể từ năm 2018. Công ty bị phạt với số tiền không quá $2,550 đô mỗi lần vì các vi phạm chưa được công bố chi tiết, và đã giải quyết xong.

Vụ rò rỉ đang xảy ra tại GKN Aerospace, có thể gây bất ổn cho ngành hàng không vũ trụ, vốn có chuỗi cung ứng gồm các doanh nghiệp chuyên biệt với rất ít đối thủ cạnh tranh. Một vụ cháy năm ngoái đã thiêu rụi một nhà máy tại Pennsylvania chuyên sản xuất ốc vít, bù lon và các linh kiện chuyên dụng dùng cho phi cơ và động cơ trên toàn thế giới, một vụ tương tự như vậy cũng có thể gây tắc nghẽn (cổ chai) cho toàn ngành.

Vụ rò rỉ này đã đặt ra những câu hỏi lớn hơn về việc lưu trữ hóa chất công nghiệp, giám sát sản xuất hàng không vũ trụ và cách các hoạt động nguy hiểm tồn tại bên cạnh khu dân cư tại Orange County.

Hồ sơ an toàn lao động liên bang cho thấy nhà máy ở Garden Grove từng bị thanh tra bởi OSHA và có khiếu nại từ công nhân trong nhiều năm qua. Hồ sơ Tòa án Thượng thẩm Orange County trích dẫn trong các báo cáo hôm thứ Sáu cho thấy Sở Quan hệ Công nghiệp California đã phạt công ty vào năm 2018 sau khi thanh tra liên quan đến bảo trì máy móc và các vấn đề sản xuất tại cơ sở Garden Grove.

Tuy nhiên, hiện tại chưa có bằng chứng công khai nào cho thấy GKN Aerospace từng bị EPA xử phạt nghiêm trọng hoặc chịu phạt môi trường lớn cụ thể tại cơ sở Garden Grove.

Dù vậy, quy mô của cuộc khủng hoảng hiện tại đã khiến người ta chú ý trở lại đến rủi ro của việc lưu trữ hóa chất công nghiệp gần nhà ở, trường học và khu dân cư.

Những quan chức có thẩm quyền cho biết bồn chứa bị rò rỉ chứa methyl methacrylate (MMA), một chất hóa học dễ bay hơi thường dùng trong sản xuất nhựa. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho biết tiếp xúc với MMA có thể gây kích ứng da, mắt và hệ hô hấp. Quan chức y tế cảnh báo nồng độ cao có thể gây suy hô hấp nghiêm trọng, chóng mặt, buồn nôn và phải nhập viện. Hiện tại, Đội cứu nạn đã xây dựng những đê bằng cát cũng như bảo vệ các cống thoát nước xung quanh cơ sở để chuẩn bị cho khả năng nếu bồn chứa bị vỡ.

George Brietigam, thành viên Hội đồng TP Garden Grove lưu ý rằng dù cơ sở nằm trong hành lang công nghiệp, nhưng khu dân cư chỉ cách đó vài khối nhà.

Giám đốc Sở Cứu hoả Orange County Craig Covey nói hôm thứ Sáu. “Nó sẽ bị hỏng. Chúng tôi không biết khi nào.”, ông cũng cho biết khả năng "rò rỉ có kiểm soát" là “kịch bản tốt nhất”, vì đội cứu nạn có thể trung hòa hóa chất và hơi độc trước khi chúng lan rộng.“Phương án khác mà chúng tôi được thông báo là nó sẽ nổ tung,” Covey nói. “Chúng tôi đang đối mặt với: bồn rò rỉ, hoặc bồn nổ tung.”

Mới sáng nay có nguồn tin cho biết tình hình đã tiến triển khả quan hơn do nước được phun liên lục từ hôm qua đã làm cho hệ thống van mát hơn, tuy nhiên tin này vẫn chưa được các cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

Mong sao khả năng "rò rỉ có kiểm soát" được diễn ra tốt đẹp và những cư dân đang phải di tản sớm được về nhà. Và có lẽ trong tương lai, những nhà máy công nghiệp nên di dời ra xa khu vực đông dân cư

FB Uyen Vu