title

Cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Israel - Lebanon do Mỹ tổ chức sẽ mang lại hoà bình?

Cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Israel và Lebanon (thực chất là đàm phán giữa chính phủ hai nước, với trọng tâm là xung đột với Hezbollah) do Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chủ trì đã diễn ra hôm nay (14/4/2026) tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington D.C. Đây là cuộc gặp trực tiếp cấp cao đầu tiên giữa Israel và Lebanon kể từ năm 1993 (sau hơn 33 năm).

Thành phần tham gia gồm có Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter, Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Hamadeh Moawad, cùng một số quan chức Mỹ khác (gồm cả Cố vấn Nhà nước Michael Needham và Đại sứ Mỹ tại Lebanon).

Cuộc họp kéo dài hơn 2 giờ, được mô tả là "working-level peace talks" (cuộc họp làm việc cấp chuyên viên) và "trilateral meeting" (họp ba bên).

Ngoại trưởng Marco Rubio gọi đây là "historic opportunity" (cơ hội lịch sử) và nhấn mạnh đây không chỉ là ngừng bắn tạm thời, mà là quá trình hướng tới hòa bình lâu dài, chấm dứt ảnh hưởng của Hezbollah trong khu vực, khôi phục chủ quyền cho Lebanon và bảo đảm an ninh cho Israel. Ông nói: “Đây là một quá trình, không phải một sự kiện đơn lẻ".

Tuy không đạt được thỏa thuận ngừng bắn ngay lập tức (chuyện rất khó) và không có đột phá lớn hay thỏa thuận cụ thể về ngừng bắn được công bố. Nhưng ít nhất các bên đã đồng ý ngồi lại với nhau, cùng bàn bạc và chấp nhận khởi động đàm phán trực tiếp ở thời gian và địa điểm sẽ thỏa thuận sau.

Theo tuyên bố chung từ Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ:

Mỹ chúc mừng hai nước về cột mốc lịch sử này, đồng thời ủng hộ kế hoạch của chính phủ Lebanon nhằm khôi phục độc quyền sử dụng vũ lực và chấm dứt ảnh hưởng quá mức của Iran.

Israel khẳng định cam kết giải giáp tất cả các nhóm khủng bố phi nhà nước (chủ yếu nhắm đến Hezbollah) và phá hủy cơ sở hạ tầng khủng bố tại Lebanon.

Lebanon nhấn mạnh nhu cầu thực thi đầy đủ thỏa thuận ngừng thù địch tháng 11/2024, tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ, và kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức để giải quyết khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng (hơn 2.000 người chết, hơn 1 triệu người tị nạn, hàng chục ngàn nhà bị phá hủy ở miền nam Lebanon).

Tất cả các bên đồng ý khởi động đàm phán trực tiếp để hướng tới hòa bình toàn diện, có thể mở ra hỗ trợ tái thiết và đầu tư kinh tế lớn cho Lebanon.

Quan điểm của các bên có thể tóm tắt như sau:

Phía Lebanon muốn ngừng bắn ngay lập tức làm điều kiện tiên quyết trước khi đàm phán sâu hơn. Chính phủ Lebanon (tổng thống Joseph Aoun) hy vọng chấm dứt chiến tranh và khôi phục chủ quyền.

Về phía Israel thì kiên quyết từ chối thảo luận ngừng bắn với Hezbollah trong khi nhóm này vẫn tiếp tục tấn công. Israel ưu tiên giải giáp Hezbollah và rút quân chỉ sau khi đạt được an ninh lâu dài. Israel vẫn duy trì các cuộc không kích và hoạt động mặt đất ở miền nam Lebanon.

Trong lúc đó, lực lượng khủng bố uỷ nhiệm của Iran là Hezbollah lập tức phản đối mạnh mẽ cuộc đàm phán, chúng gọi chuyện này là “vô ích”.

Lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem kêu gọi Lebanon hủy bỏ cuộc gặp và muốn quay lại cơ chế gián tiếp năm 2024. Dĩ nhiên Hezbollah không được tham gia trực tiếp vào đàm phán.

Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh Israel đang tiến hành chiến dịch quân sự mạnh mẽ ở miền nam Lebanon (sau khi Hezbollah bắn rocket hỗ trợ Iran), gây thiệt hại lớn về người và cơ sở hạ tầng.

Mỹ muốn tận dụng đà ngoại giao để chuyển hóa lợi thế quân sự thành thỏa thuận lâu dài, vượt qua thỏa thuận ngừng bắn yếu kém năm 2024 (không giải giáp được Hezbollah).

Như thế, cuộc họp hôm nay mang tính lịch sử và tích cực ở chỗ hai bên ngồi lại với nhau sau hàng thập niên, nhưng chỉ là bước khởi đầu của một quá trình dài.

Tuy chưa có ngừng bắn ngay, và khoảng cách giữa các bên (đặc biệt về giải giáp Hezbollah) vẫn rất lớn. Nhưng triển vọng các cuộc đàm phán tiếp theo sẽ được tổ chức ở thời gian và địa điểm sắp thỏa thuận.

Cũng như đàm phán Mỹ-Iran điểm mấu chốt là vũ khí nguyên tử, thì ở cuộc đàm phán sơ bộ Israel-Lebanon hôm nay, vấn đề chính là giải giáp đám khủng bố Hezbollah. Đó chính là vấn đề.

FB Uyen Vu