title

KẺ LỘI NGƯỢC DÒNG

1/11/2026

——

Tuần thứ 2 sau khi nhận nhiệm sở là sĩ quan đại diện Bộ Chỉ Huy Liên Hiệp Quốc (United Nations Command-UNC) ở khu Pan Mun Jeom (Bàn Môn Điếm), tôi có dịp ngồi nói chuyện riêng với sếp của mình, 1 đại tá lục quân của Mỹ người da màu.

Buổi trò chuyện rất thân tình, nhưng cũng rất chuyên nghiệp. Ông thẳng thắn nói với tôi như sau:

- Tôi ở đây để bảo vệ anh và sự nghiệp của anh. Bởi vậy nên tôi sẽ thuyết trình thay anh những khi có những phái đoàn họ muốn thấy người đại diện tốt nhất của vị tổng chỉ huy của chúng ta (tướng lục quân 4 sao). Tôi đoán là anh hiểu tôi muốn nói gì.

Tôi hiểu và cố kìm nén cảm xúc. Ngưng vài giây, tôi nói:

- Tôi hiểu. Nước Mỹ lãnh đạo bộ chỉ huy quốc tế này nên nhiều người muốn thấy người Mỹ đại diện ở đây. Nhiều người mong đợi vị trí này là người Mỹ trắng hay Mỹ đen, không phải người Mỹ gốc Á Châu, vì rất dễ nhầm lẫn với người Hàn Quốc. Hơn nữa, tôi không sanh ra ở Mỹ nên không có accent (giọng nói) của người Mỹ hoàn toàn. Nhưng tôi đã trải qua những kỳ thi và phỏng vấn như ai khác để được chọn làm sĩ quan ngoại giao quốc phòng của Mỹ. Nói vậy thôi, chớ không thông cảm cho đại tá, và không có ý kiến gì.

Những tháng sau đó, mỗi khi có phái đoàn cao cấp từ bộ ngoại giao Mỹ, bộ ngoại giao EU ở cấp độ 2, tức phó thủ tướng, bộ trưởng hay đại sứ, sếp của tôi luôn có mặt để thuyết trình.

Trong 1 lần thuyết trình trước phái đoàn quốc hội Na-Uy, trong đó có cựu thủ tướng Na-Uy nay làm nghị sĩ quốc hội, bất ngờ ông sếp nói tôi hãy đảm nhiệm thuyết trình. Buổi thuyết trình đó, tôi giới thiệu sản phẩm mật ong của ngôi làng Daeseong-dong trong khu DMZ, tôi nói:

- Ước mơ thống nhất 2 miền Nam-Bắc Hàn ngày càng xa vời vì lãnh tụ Bắc Hàn mới tuyên bố đó là 2 quốc gia thù địch riêng biệt. Người dân 2 nước không thể vượt biên giới để gặp nhau, nhưng không có gì có thể ngăn cản những con ong Bắc Hàn vượt đường ranh giới để góp mật cho những tổ ong ở Nam Hàn. Và đó là sản phẩm duy nhất có hương vị Bắc Hàn ở đây.

Sau buổi thuyết trình, bà cựu thủ tướng và nhiều thành viên nữ trong đoàn đã hỏi mua mật ong DMZ và nói là nhất định sẽ mua về dùng và làm quà.

Từ đó câu chuyện mật ong Bắc Hàn ở khu DMZ đã trở thành huyền thoại, nhiều vị khách tới sau thường hỏi mua. Mấy người lính cảnh vệ ở đây gọi tôi là người bán hàng xuất sắc nhất trong năm. Những chai mật ong dán nhãn DMZ trở thành bestseller đối với các đoàn khách ở đây.

Từ dạo đó, sếp của tôi xuất hiện ít hơn, để tôi thầu hết các vị thượng khách cấp độ 2 này.

11 tháng sau, lần đầu tiên có thượng khách cấp độ 1, tức cấp nguyên thủ quốc gia, tới DMZ. Đó là thủ tướng liên bang Đức. Sếp giao cho tôi phần soạn thảo chương trình đón tiếp và làm việc với tiểu đoàn an ninh JSA của Mỹ lần Hàn Quốc, rồi họp chung với đại sứ quán Đức cùng với mật vụ phủ tổng thống Hàn Quốc. Một ngày trước sự kiện, sếp tới tham dự buổi diễn tập. Trên đường về lại văn phòng, ổng nói:

- Tôi với anh sẽ chia đôi buổi thuyết trình. Tôi sẽ nói phần lịch sử chiến tranh Triều Tiên và lịch sử hình thành bộ chỉ huy Liên Hiệp Quốc ở viện bảo tàng (bên ngoài DMZ), còn anh sẽ thuyết trình về khu DMZ và khu tuần tra an ninh chung JSA.

Ông còn nói thêm:

- Anh không nên mặc áo khoác đen này. Hãy mặc áo khoác của Hải Quân Mỹ.

Tôi hiểu ông muốn nói gì. Cái áo khoác màu đen này có logo JSA là thiết kế của quân đội Hàn Quốc nhưng lính JSA của Mỹ được phép mặc. Nếu tôi mặc nó thì rất dễ bị hiểu lầm là sĩ quan Hàn Quốc, và nó che đi cái tên và dòng chữ US Navy (Hải Quân Mỹ) của tôi.

Xin nói thêm rằng tôi là sĩ quan Hải Quân Mỹ duy nhất ở khu DMZ, vì tôi phụ trách phần ngoại giao quốc phòng ở đây. Tất cả còn lại là sĩ quan lục quân Mỹ.

Vậy là tôi không mặc áo ấm luôn, dù trời khá lạnh, chừng 15 độ C. Lý do là áo khoác của Hải Quân Mỹ chỉ có cái lon chớ không có tên của tôi.

Và đó là lý do tôi là quân nhân duy nhất không mặc áo khoác đen hôm đó. Tôi cũng không đeo kiếng đen vì sợ bị lẫn với mật vụ và vệ sĩ, dù tôi chưa bao giờ rời mắt kiếng đen 1 giây phút nào khi ở trong khu JSA, nơi tôi đứng cách lính Bắc Hàn chừng vài trăm mét.

Trên đường trở về từ khu JSA, tôi bước lên xe buýt vì tiếp tục đi xuống phía sau, vị tướng 4 sao ngồi ở hàng ghế đầu nhìn với theo tôi và hỏi:

- Anh không thuyết trình tiếp à?

- Dạ thưa ông, Đại Tá sẽ giữ microphone để phục vụ phần vấn đáp. Tôi trả lời rồi tiếp tục bước tiếp xuống băng ghế phía sau.

Một câu hỏi của vị tướng 4 sao đã nói lên tất cả. Chuyến xe buýt siêu VIP đó trông đợi tôi thuyết trình trên đường về.

Trước khi lên xe buýt, ông đại tá nói nhỏ với tôi rằng ông sẽ mượn micro của tôi để tiếp tục trả lời câu hỏi của phái đoàn Đức quốc.

Có lẽ thời gian ngắn ngủi ở JSA không đủ để ông trả lời hết câu hỏi của phái đoàn cấp quốc gia Đức.

Từ chuyện bị thay thế khi tiếp thượng khách cấp độ 2 tới được trực tiếp tiếp khách cấp độ 1 cùng sếp lớn nhất của quân đội Mỹ ở Hàn Quốc là 1 quá trình.

Nếu cách đây 11 tháng, tôi buông xuôi chấp nhận mình nói tiếng Anh không bằng người Mỹ bản xứ và người Á Châu sanh tại Mỹ, mặc cảm tự ti với cái accent của mình… thì đã không có ngày hôm nay.

Xưa nay tôi vẫn cứ thích lội ngược dòng.

—-

DISCLAIMER: Hình lấy từ trang Facebook chính thức của bộ chỉ huy Liên Hiệp Quốc. Hai quân nhân chụp chung đều mặc áo khoác đen có logo JSA. Bên trái là thượng sĩ già của Mỹ. Bên phải là trung tá của quân đội Hàn Quốc. Tôi có nhiều cơ hội chụp hình chung nhưng đã không tranh thủ.