title

Chính quyền Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đối mặt với đòi hỏi truất phế

Sau sự kiện chính phủ Tusk can thiệp thô bạo vào Tòa án Hiến pháp tối hôm qua sang đến sáng nay, cựu Thủ tướng Mateusz Morawiecki đã nộp kiến nghị bất tín nhiệm của chính là cơ chế hiến pháp hợp pháp để bãi nhiệm và truất phế thủ tướng đang tại vị tại Ba Lan. (hình 1)

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội (Hạ viện Sejm) Krzysztof Bosak, kiêm thủ lĩnh đảng Liên minh (Konfederacja) cánh hữu, cho thấy một mũi giáp công thứ hai nguy hiểm không kém nhắm thẳng vào chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk ngay trong ngày 31/10/2026. (hình 2)

Như vậy, tuyên bố của cựu Thủ tướng Mateusz Morawiecki đại diện cho liên minh đối lập chính thức chuyển trạng thái từ chỉ trích sang hành động pháp lý tại Nghị viện (Sejm), kiến nghị bất tín nhiệm được ông Morawiecki đưa ra ngay tại cuộc họp báo trước tòa nhà Tòa án Hiến pháp ở Warsaw, nơi cảnh sát đang phong tỏa và người biểu tình đang vây quanh sau vụ lật đổ Chánh án đương nhiệm Bogdan Swieczkowski.

Ông Morawiecki đề cử cựu Chủ tịch Quốc hội Marek Jurek (một chính khách kỳ cựu, uy tín) làm Thủ tướng tạm quyền nhằm mục đích tạo ra một nhân vật trung gian có khả năng hòa giải, hạ nhiệt căng thẳng chính trị và điều hành đất nước cho đến cuộc bầu cử tiếp theo.

Ông Morawiecki tuyên bố rằng hành động của chính quyền Tusk đang đẩy Ba Lan trượt dài vào một cuộc khủng hoảng thể chế nguy hiểm, thậm chí cảnh báo nguy cơ xảy ra "nội chiến hoặc đổ máu" nếu không có một cuộc "bảo trì/khởi động lại Hiến pháp". Ông nhấn mạnh liên minh hiện tại của ông Tusk đáng bị "ném vào bãi rác lịch sử".

Trong khi đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Krzysztof Bosak và đảng của ông tuyên bố nộp một nghị quyết yêu cầu rút ngắn nhiệm kỳ của Quốc hội để tổ chức bầu cử sớm. Ông Bosak nhấn mạnh: "Chính phủ của Tusk phải bị loại bỏ khỏi quyền lực... Chúng tôi kêu gọi tất cả các đảng chính trị ủng hộ bầu cử sớm và trình phán quyết lên cử tri."

Trong khi phe PiS muốn phế truất ông Tusk để lập tức đưa một liên minh kỹ thuật lên thay thế mà không cần bầu cử ngay, thì phe của Bosak lại muốn giải tán toàn bộ Quốc hội để bầu cử lại từ đầu.

Đó là chưa kể sự can thiệp khẩn cấp của Tổng thống Karol Nawrocki (người có quyền lực tối cao về mặt nguyên thủ quốc gia và đang đứng về phe đối lập PiS).

Và tất nhiên, làn sóng người dân biểu tình bao vây các cơ quan quyền lực và sự rạn nứt ngay trong hàng ngũ ngoại giao bằng việc hai đại sứ Ba Lan ở Trung Quốc và Romania chính thức từ chức:

Jakub Kumoch, Đại sứ tại Trung Quốc (nhiệm kỳ từ 9/2023) viết: “Trước các sự kiện trong nước, tôi kết luận mình không thể tiếp tục giữ chức Đại sứ Cộng hòa Ba Lan. Kể từ hôm nay, tôi đã nộp đơn từ nhiệm và đề nghị được triệu hồi.” 

Theo lời kể lại của cựu Tổng thống Andrzej Duda, ngòi nổ trực tiếp với Kumoch là một công hàm của Bộ Ngoại giao về vụ Tòa Hiến pháp mà ông cho là không đúng sự thật và từ chối truyền đạt.

Paweł Soloch, Đại sứ tại Romania (nhiệm kỳ từ 8/2023) viết: “Liên quan đến việc có hành vi mưu toan chiếm đoạt Tòa Hiến pháp một cách trái pháp luật, tôi không thấy khả năng tiếp tục đảm nhiệm chức Đại sứ Cộng hòa Ba Lan tại Romania”, và cho biết đã thông báo quyết định từ nhiệm cho Tổng thống Nawrocki và Ngoại trưởng Sikorski.

FB Uyen Vu