title

Chân tướng một nữ gián điệp tay mơ

Nếu FBI không kịp thời bắt Wanying “Heather” Zhang, vào hôm qua, ngay tại Phi trường LAX, thì cô ta đã kịp mang theo nhiều tài liệu và hồ sơ bay qua Thượng Hải để trao lại cho cấp trên Hoa Nam?

Zhang, 34 tuổi, cư trú tại Irvine (sát bên Little Saigon), nhà môi giới bất động sản tại California, từng nhập quốc tịch Mỹ và tốt nghiệp Đại học tiểu bang USC. Lý lịch này khá bình thường so với đại đa số cư dân California và cũng có thể xếp vào hạng trung lưu.

Nhiều năm nay, một người trẻ gốc Hoa di dân sang Mỹ, rồi có quốc tịch cũng rất phổ biến. Thường thì các lộ trình để chuyển đổi từ visa (như visa du học F-1, visa làm việc H-1B) sang Thẻ xanh (Thường trú nhân) rồi tiến tới nhập tịch gồm: bảo lãnh diện lao động/đầu tư, bảo lãnh diện hôn nhân/thân nhân, hoặc các chương trình đặc biệt khác.

Cách mau nhất là kết hôn với một người có quốc tịch Mỹ và an tâm ở lại, sau khi hoàn tất hồ sơ vài năm thì thi lấy quốc tịch. Thế thôi!

Chồng của Zhang là Edric Ding, cũng là một người gốc Hoa đang sinh sống và làm việc tại California, cả hai đều hoạt động trong lĩnh vực bất động sản. Họ cùng là nhân viên môi giới (realtor) tại công ty bất động sản JC Pacific Capital Inc. có trụ sở tại khu vực Nam California.

Ngay sau khi bị bắt, phóng viên đã liên lạc trực tiếp với Edric Ding qua điện thoại. Ding chỉ trả lời ngắn gọn: "Tôi chưa biết bất cứ điều gì cả" và từ chối bình luận thêm về các cáo buộc gián điệp của vợ.

Điều đó có nghĩa là Ding không ra phi trường để tiễn cô vợ trẻ đẹp về quê hương. Và Ding kịp ứng xử một cách bình tĩnh, rất phải chăng trước một tin sốc đến cỡ đó.

Hiện tại, cáo trạng của Mỹ chỉ tập trung vào hành vi của Zhang và một người đồng phạm khác (bạn học cũ) trong chuyến đi 'công tác' ở Seattle. Danh tính thực của đồng phạm này vẫn chưa được tiết lộ cụ thể. Hồ sơ tố tụng chỉ gọi người này một cách ẩn danh là "Cá nhân số 1".

Chuyến 'công tác' này họ có nhiệm vụ theo dõi sát sao, quay phim, chụp hình cùng các thông tin cá nhân của gia đình con trai Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức (hình 2).

Hôm 1 tháng 9 năm 2025, Wanying Zhang cùng "Cá nhân số 1" bay từ Las Vegas đến Seattle để chuẩn bị cho chiến dịch theo dõi. Sau khi hạ cánh, hai người cùng thuê một chiếc xe Nissan Rogue màu đen và lái thẳng tới khu vực xung quanh nhà của anh Lại Đình Dữ (Ting-Yu Lai), con trai lớn của Tổng thống Lại Thanh Đức.

Camera an ninh của một nhà dân gần đó đã ghi lại cảnh Zhang và "Cá nhân số 1" cùng ngồi trong xe đậu bên đường. Khi Lại Đình Dữ và vợ con trở về vào buổi tối, cả hai người trong xe lập tức ngồi thẳng dậy, cùng chĩa điện thoại về phía gia đình Lại Đình Dữ để chụp ảnh và quay phim kỹ lưỡng, kể cả bảng số xe.

Thật ra, 'chiến dịch' của hai người này chỉ là bằng chứng chính đáng cho hồ sơ tố tụng, nó có nghĩa là FBI đã âm thầm theo dõi Zhang từ lâu.

Lý do đó xuất phát từ lý lịch học tập đặc biệt của cô ta tại Trung Quốc kết hợp với các mối quan hệ đáng ngờ được duy trì sau khi cô định cư tại Mỹ.

Theo bản cáo trạng do đặc vụ FBI Kevin Holt công bố, Wanying Zhang tốt nghiệp vào khoảng năm 2014 tại Học viện Quan hệ Quốc tế Bắc Kinh (UIR). Đây là ngôi trường danh tiếng nhưng nổi tiếng trong giới an ninh quốc tế vì có mối liên kết cực kỳ chặt chẽ với hệ thống tình báo và Bộ Quốc gia An ninh Trung Quốc (MSS). Việc một cựu sinh viên trường này nhập tịch Mỹ và đổi tên thường khiến các cơ quan phản gián chú ý trong danh sách rà soát an ninh.

FBI phát giác Zhang vẫn duy trì mối quan hệ chặt chẽ với một người bạn học cũ tại học viện UIR. Người bạn này sau đó đã trở thành một quan chức trong bộ máy chính quyền Trung Quốc.

Bước ngoặt khiến FBI chính thức đưa Zhang vào diện giám sát đặc biệt là chuyến đi về Trung Quốc của cô vào tháng 6/2025. Chính người bạn học cũ nói trên đã giới thiệu Zhang với một quan chức chính phủ khác (sau này được xác định là đầu mối MSS trực tiếp điều hành cô). Tại tỉnh Hồ Nam, Zhang thuê một phòng riêng để bí mật gặp gỡ và nhận nhiệm vụ gián điệp, cam kết qua WeChat rằng cô "có thể hoàn thành xuất sắc công tác".

Chính sự kết hợp giữa nền tảng học vấn từ "lò đào tạo" UIR, việc giữ liên lạc với các nhân vật thuộc cơ quan an ninh Bắc Kinh, và biểu hiện bất thường trong chuyến đi năm 2025 đã 'bật công tắc' các hệ thống cảnh báo phản gián của Mỹ, dẫn đến việc FBI xin lệnh khám xét tài khoản iCloud và bắt quả tang hành vi của cô ta.

Thông qua một lệnh khám xét hợp pháp nhắm vào tài khoản iCloud của Zhang, do Apple lưu trữ các bản backup dữ liệu của người dùng trên máy chủ Cloud, lệnh này cho phép FBI tiếp xúc hợp pháp toàn bộ dữ liệu đồng bộ từ điện thoại iPhone của cô ta lên hệ thống.

Từ iCloud này, FBI đã khôi phục được toàn bộ lịch sử trò chuyện của Zhang trên WeChat (ứng dụng nhắn tin phổ biến của Trung Quốc). Tại đây, các đặc vụ phản gián phát hiện cô liên lạc trực tiếp với ít nhất hai quan chức thuộc an ninh tình báo Trung Quốc, như viết ở trên.

Ngay khi đến trước nhà Lại Đình Dữ, Zhang cũng nhắn tin báo cáo thời gian thực với đầu mối Trung Quốc rằng cô đã thấy "người trẻ đó". Tin nhắn trên iCloud cho thấy Zhang gửi hình ảnh, video tự quay bằng điện thoại và cung cấp chính xác hai bảng số xe của gia đình Lại Đình Dữ.

Khi FBI kiểm tra camera an ninh của khu nhà Lại Đình Dữ tại Seattle, họ dễ dàng phát giác đúng chiếc xe Nissan Rogue màu đen do Zhang thuê đang đậu bên đường, và hình ảnh cô cùng đồng phạm đang hoàn thành điệp vụ.

Tuy vậy, Zhang lại quá chủ quan hoặc là không mã hóa đầu cuối, hoặc để chế độ đồng bộ tự động dữ liệu WeChat lên iCloud của Mỹ nên đã cung cấp cho FBI một "kho chứng cứ" kỹ thuật số hoàn hảo, dẫn đến việc bị 'thộp cổ' tại LAX.

Cũng vì quá chủ quan, khinh địch, Zhang còn xuất hiện công khai, như một thành viên mẫn cán, trong buổi diễn hành khuếch trương tổ chức All American Chinese Association (AACA) (hình 1).

AACA đã được xác định là một tổ chức thuộc "Mặt trận Thống nhất" trong một cuộc điều tra và có mối liên hệ sâu rộng với cơ quan tình báo cũng như các hoạt động tuyên truyền của ĐCSTQ.

Chủ tịch AACA, Cai "Edward" Chenghua, hợp tác với hàng loạt tổ chức tình báo chủ chốt của ĐCSTQ, có mối liên quan trực tiếp với một nhân vật chủ chốt phía Trung Quốc (người đã đăng ký là đại diện nước ngoài theo Đạo luật FARA), đồng thời tham gia tích cực vào các hoạt động của Mặt trận Thống nhất và phối hợp với các lãnh sự quán Trung Quốc tại Mỹ.

Mặt trận Thống nhất của ĐCSTQ, gồm ít nhất 1.000 tổ chức trên khắp nước Mỹ, hoạt động như một mạng lưới để các gián điệp và những kẻ thực hiện âm mưu gây ảnh hưởng thâm nhập, kết nối và lợi dụng nhằm mục đích gây rối.

Vì thế, việc bắt và đưa Zhang ra toà chỉ là việc chấm dứt một điệp vụ của một gián điệp. Việc cô ta trực tiếp bay qua Thượng Hải và mang theo những gì FBI vẫn chưa tiết lộ và "Cá nhân số 1" vẫn chưa công bố thông tin chứng tỏ y có thể liên quan đến một mạng lưới hay một điệp vụ khác.

Còn Edric Ding, chồng của Zhang là ai thì sẽ từ từ tiết lộ.

FB Uyen Vu