title

Chiều nay tôi ngồi với một người bạn cũ. Lâu ngày gặp lại, tôi suýt không nhận ra. Ngày trước nó lúc nào cũng áo quần chỉn chu, nói chuyện sang sảng, đi đâu cũng có người vây quanh. Hồi ấy nó hay bảo tôi:

“Đời người chỉ cần có tiền. Có tiền rồi thì chuyện gì chẳng giải quyết được.”

Tôi nhớ câu ấy, nhưng hôm nay không nhắc lại.

Nó ngồi trước mặt tôi, im lặng rất lâu rồi mới cười:

“Ngày trước tao tưởng mình giỏi. Hóa ra chẳng qua tao may mắn.”

Tôi hỏi:

“Có chuyện gì?”

Nó bảo công ty phá sản. Khoản đầu tư thua sạch. Nhà phải bán. Con cái lớn lên chẳng còn muốn tâm sự với bố. Mẹ mất mấy năm rồi, đến ngày giỗ nó mới chợt nhận ra mình chẳng còn ai để gọi một tiếng “Mẹ ơi”.

Nó kể mà giọng bình thản, như đang nói chuyện của một người khác.

Rồi nó bảo:

“Hồi trẻ tao có tất cả mà cứ nghĩ những thứ ấy sẽ ở đó mãi.”

Có sức khỏe thì thức khuya, nhậu nhẹt. Có cha mẹ thì chẳng mấy khi về thăm. Có vợ thì nghĩ cô ấy sẽ luôn ở nhà. Có con thì nghĩ sau này chúng nó tự khắc sẽ thương mình. Có tiền thì tiêu như thể ngày mai ngân hàng lại tự đổ tiền vào tài khoản. Có bạn bè thì chỉ tìm đến khi cần người giúp.

Nó cười:

“Đến lúc mất từng thứ một, tao mới hiểu chẳng có thứ gì là mặc định cả.”

Tôi hỏi:

“Thế bây giờ mày cần gì nhất?”

Nó ngồi rất lâu.

“Chẳng cần gì to tát. Tao chỉ muốn có một bữa cơm mà con tao chịu ngồi ăn cùng. Muốn mẹ còn sống để tao được nghe bà mắng một câu. Muốn vợ tao nhìn tao mà không thấy mệt mỏi. Muốn sáng ngủ dậy người không đau chỗ này thì cũng đau chỗ khác.”

Nói đến đó, nó cúi mặt.

Ngày trước nó từng nghĩ thành công là có một căn nhà thật to, một chiếc xe thật đẹp, tài khoản thật nhiều số. Bây giờ nó mới hiểu:

Có những thứ mất đi rồi, tiền nhiều đến mấy cũng không mua lại được.

Cha mẹ không bán. Tuổi trẻ không bán. Sức khỏe không bán. Một gia đình còn nguyên vẹn cũng không bán. Và sự tôn trọng của người khác dành cho mình lại càng không thể dùng tiền để mua.

Con người thường kỳ lạ lắm.

Lúc còn trẻ thì đem sức khỏe đổi lấy tiền. Đến lúc có tiền lại đem tiền đổi lấy sức khỏe. Có gia đình thì mải mê kiếm tiền, đến lúc có tiền thì gia đình đã chẳng còn nguyên vẹn. Có cha mẹ thì thấy phiền. Đến khi muốn báo hiếu thì chẳng còn người để mình báo hiếu nữa.

Đời người đáng sợ nhất không phải là nghèo. Mà là đến một ngày nhìn lại, phát hiện mình từng có rất nhiều thứ quý giá… nhưng đã tự tay đánh mất hết.

Đừng đợi đến lúc trong tay chẳng còn gì mới hiểu điều gì mới thực sự đáng giá.

Vì có những món nợ, cả đời cũng không trả nổi. Có những người chỉ đến khi mất đi rồi, ta mới hiểu rằng thứ mình mất không phải một người, mà là cơ hội cuối cùng để được yêu thương họ cho tử tế.

Jimmy Nguyen