title

Lao động bất hợp pháp ở Mỹ

Một cô bé du học sinh thay vì ghé nhà mình ở California như dự tính vào hè này, thì đã đi qua một tiểu bang ở miền Đông Bắc nước Mỹ. Theo má của nó cho hay thì về California chỉ có "ăn chơi, nhảy múa" thôi, chứ qua chỗ kia, có người quen làm chủ tiệm nail, cô bé sẽ học việc và kiếm thêm chút đỉnh tiền.

Nghe vậy, mình liền nói với gái nhà mình hãy liên lạc với má con bé du học sinh để can ngăn, thuyết phục họ bỏ ý định "kiếm tiền".

Gái nhà mình cũng rất ngây thơ, nói rằng có sao đâu, tiệm người quen mà, vừa phụ, vừa học việc, lãnh tiền mặt, không ảnh hưởng gì hết á. Khi nghe giải thích rằng Visa của con bé kia là Visa du học, muốn làm việc thì phải có working permit, thì gái nhà mình vẫn ương bướng cãi rằng nếu có bị cảnh sát khám xét thì cứ khai là giúp việc thôi, không lãnh lương. Mình nản quá nên nói OK, vậy thì cứ làm theo ý muốn đi, nhưng lỡ sau này có chuyện gì thì đừng trách sao người ở Mỹ lâu, biết luật mà không hướng dẫn nhá...

Một bạn liên lạc với mình, nhờ tư vấn liên quan đến luật di trú Mỹ.

Nôm na, bạn đó là thường trú nhân ở Mỹ còn bạn gái là công dân Canada, thường xuyên qua lại Mỹ. Người Canada vô Mỹ không cần visa. Vậy mà sau một chuyến du lịch châu Âu, hai người quay lại Mỹ, nhập cảnh tại phi trường Chicago thì bạn gái đã bị bên Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) giữ lại thẩm vấn rất lâu rồi sau đó bắt bay về Canada chứ không cho nhập cảnh vô Mỹ cùng với bạn trai.

Theo bạn kể thì bên Biên phòng kiểm tra cả điện thoại, tìm được những bằng chứng là bạn gái đã từng làm việc, kiếm tiền ở Mỹ nhưng không có working permit, chính vì lý do này mà bạn gái không được phép vô Mỹ. CBP đưa ra cho bạn gái 2 sự lựa chọn: tự nguyện rời đi (voluntary return) hoặc bị trục xuất khẩn cấp (expedited removal). Tất nhiên, bạn gái chọn phương án tự nguyện rời đi.

Câu hỏi của bạn là bây giờ bạn gái muốn vào Mỹ lại để thăm chồng thì có bị gặp khó dễ gì không? Nói thêm rằng sau khi bạn gái không được nhập cảnh vô Mỹ thì người con trai đã thường xuyên qua Canada thăm, thậm chí đã kịp kết hôn và sinh con. Mình hỏi khi bị giữ lại tại phi trường Mỹ, bạn gái ( giờ đã là vợ) đã ký những mẫu đơn gì? Khi bạn cho biết ký vào đơn (form) I 867 A thì mình kêu lên, chết mẹ, đây là trục xuất khẩn cấp chứ tự nguyện rời đi khỉ mẹ gì?

Bởi vì Form I-867A (Record of Sworn Statement in Proceedings under Section 235(b)(1) of the Act) được CBP sử dụng để ghi lại lời khai tuyên thệ của một cá nhân trong quá trình bị xem xét trục xuất nhanh (Expedited Removal) tại các cửa khẩu nhập cảnh.

Tất nhiên, những thông tin bạn cung cấp là qua lời kể của bạn gái, có thể có sự lầm lẫn, nhưng yếu tố này mới quan trọng: cuộc thẩm vấn kéo dài 3-4 tiếng, bạn gái bị còng tay gần 1 ngày trời, chỉ sau khi lên máy bay để rời Mỹ mới được tháo còng. Nếu người được phép tự nguyện rời đi (voluntary return), thì sẽ không bị đối xử như vậy. Mình nói bạn hỏi vợ chụp ảnh dấu Mỹ đóng vô hộ chiếu khi không cho nhập cảnh xem sao, nếu có dấu ER (expedited removal) thì chắc chắn là bị cưỡng ép trục xuất chứ không phải là tự nguyện rời đi.

Bạn hỏi tiếp: nếu đúng là bị ép buộc trục xuất thì chuyện gì xảy ra tiếp trong trường hợp cụ thể của bạn?

Mình cho hay là việc bị cưỡng ép trục xuất sẽ không cho phép người đó nhập cảnh vào Mỹ trong khoảng thời gian 5 năm tính từ ngày bị trục xuất. Bạn gái đã vượt quá thời hạn 5 năm, theo lý thuyết là có thể quay lại Mỹ nhưng hồ sơ vẫn còn lưu lại vụ bạn đó lao động trái phép nên phải cần mang theo những bằng chứng rằng người đó không có ý định làm việc hay ở lại Mỹ. Nhưng mình cũng lưu ý bạn rằng nếu trong hệ thống có thông tin người bạn gái đã kết hôn với người Mỹ thì sẽ rất kẹt, CBP có khả năng nghi ngờ người nữ đó sẽ ở lại Mỹ lâu dài. Vậy nên mình khuyên bạn nên mở hồ sơ bảo lãnh gia đình, hơi lâu nhưng chắc ăn hơn.

Báo The Times of India ngày 03/06/2026 đã viết về một trường hợp công dân Ấn Độ nhập cảnh vào Mỹ tại Los Angeles, bị CBP bắt giữ và gia đình không thể liên lạc được với người này trong 3 ngày sau sự việc đó.

Theo báo cho biết thì người này đi sang Mỹ theo visa B1/B2 (Du lịch và thăm thân), đã từng đến Mỹ khoảng 7-8 tháng trước đó, ở Mỹ khoảng 4-5 tháng rồi rời đi, tức là không ở quá hạn visa.

Một người bạn cho biết sau khi tới Los Angeles, người Ấn Độ kia có kịp sử dụng điện thoại trong khoảng 5 phút , cho biết là anh ấy đang bị CBP giữ lại vì tìm được bằng chứng về việc làm việc bất hợp pháp. Người bạn thừa nhận là anh kia trong thời gian du lịch ở Mỹ đã từng chạy xe giao đồ ăn…

Mình kể hơi tỉ mỉ về 2 trường hợp bị bắt giữ, trục xuất khỏi Mỹ vì lao động bất hợp pháp, bởi vì nó có liên quan đến cô bé du học sinh kia.

Tất nhiên cảnh sát không thể biết hết được những vụ lao động bất hợp pháp để mà bắt giữ, trục xuất.

Nhưng nếu mà xui, bị bắt được thì bao nhiêu tiền của bố mẹ chi ra, bao nhiêu cố gắng của cô bé du học sẽ trở nên công cốc. Cho con làm việc để hòa nhập với cuộc sống, để biết quý đồng tiền được làm ra bằng mồ hôi của chính mình, đó là điều tốt. Nhưng không thể vì lý do "tốt" mà phạm luật được.

Mọi người thường hay chủ quan, nghĩ rằng "làm việc lậu" không sao đâu. Mọi người lầm đấy, khi bị phanh phui ra, "có sao", thì chỉ có "khóc bằng tiếng Mán".

Trở lại vụ cô bé du học sinh kia, gái nhà mình nói đã liên lạc với má nó rồi, má nó hỏi thế giờ phải làm sao để thời gian hè có ích cho con bé? Mình khuyên nên tìm những công việc thiện nguyện trong trường, vừa hòa nhập được với xã hội Mỹ, và hình như có thể được trợ cấp chút đỉnh cho việc đi lại, ăn uống tùy theo từng tổ chức, not sure.

PS. Mà mình cũng không hiểu, con đang du học mà lại hướng cho con tập làm nail, vậy kiến thức học được áp dụng vô đâu?

Phuong Doan